ΜΗΧΑΝΟΥΡΓΙΟ ΤΖΩΝ ΜΑΚ ΔΟΥΑΛ (JOHN MAC DUELL) – Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ


ΤΖΩΝ ΜΑΚ ΔΟΥΑΛ - JOHN MAC DUELL

Ο Τζών Μακ Δούαλ με την πραγματικά τυχαία αλλά εκρηκτική παρουσία του στον Ελλαδικό χώρο σηματοδότησε την  ανάπτυξη της χώρας στην βιομηχανική εποχή αλλά και στην νέα εποχή που ανοιγώταν στην ναυτική της παρουσία.

Η ιστορία του Μακ Δούαλ στην Ελλάδα ξεκινά το έτος 1855, όταν σε ηλικία 25 ετών, μηχανικός του Βρετανικού Εμπορικού Ναυτικού, καταυθάνει με εμπορικό πλοίο στο λιμάνι της Πάτρας, όπου στο ναυλωτικό γραφείο του Κου Βαλέριου γνώρισε κατά τύχη τον απαρχαιομένο και προβληματικό τρόπο άλεσης των σιτιρών που ως αποτέλεσμα είχε την  παραγωγή κακής ποιότητας αλεύρου για την παραγωγή ψωμιού, λόγω της έλλειψης μηχανημάτων καθώς την εποχή εκείνη στην Ελλάδα δεν υπήρχαν ατμοστρόβυλοι και η παραγωγή γινόταν με την χρήση ανεμόμυλων. Αμέσως κατενόησε ότι η Ελλάδα ήταν χώρα βιομηχανικά ανεκμετάλευτη και πρόσφορη για τέτοια δραστηριότητα.

          Αμέσως κατέστρωσε σχέδιο για την μόνιμη εγκατάστασή του στην χώρα, για την δημιουργία μονάδας βιομηχανικής παραγωγής. Μετά την πάροδο 3 ή 4 ετών εγκαταλείπει την Αγγλία και καταυθάνει στην Σύρο όπου καταφέρνει να προσληυθεί αρχικά, ως μηχανικός στην ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΣΥΡΟΥ. Με την δραστηριότητά του αυτή καταφέρνει να μαζέψει τα πρώτα κεφάλαια με τα οποία μετέβει μετέπειτα στο μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο της χώρας, τον Πειραιά, όπου και ιδρύει μαζί με τον επιχειρηματία Σεφερλή, ατμόμυλο για την βιομηχανική παραγωγή αλεύρου.

          Η επιχειρηματική επιτυχία ήταν, όπως αναμενώταν, μεγάλη. Η οικονομικότερη, ποιοτικότερη και γρηγορότερη εκμετάλευση των σιτιρών άλλαξε τον τρόπο παραγωγής και εκμετάλευσης του βασικότερου είδους διατροφής σε ολόκληρη την χώρα. Στο σημείο αυτό ο Μακ Δούαλ αποκτά και την Ελληνική υπικοότητα.

Το έτος 1868 ήταν καθοριστικό για την μετέπειτα πορεία του. Αυτό το έτος οδηγήται σε οικονομική καταστροφή και κλήνει το πανίσχυρο μηχανουργείο Βασιλειάδη. Ο Μακ Δούαλ αρπάζει την ευκαιρεία και ιδρύει το δικό του μηχανουργίο – εργοστάσιο στον Πειραιά, κάνοντας το όνειρό του πραγματικότητα. με την ευφυία, την φιλοπονία και την πρακτικότητα που τον διέκρινε κατέστησε το εργοστάσιό του το σημαντικότερο όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.

          Στο μηχανουργίο – εργοστάσιο του Μακ Δούαλ εργάζονταν περίπου 420 εργάτες και τεχνίτες υπο την αυστηρή και καθοριστική επίβλεψή του, αριθμός τεράστιος για την βιομηχανική πραγματικότητα της χώρας, όχι μόνο την εποχή αυτή αλλά και μέχρι σήμερα. Στο μηχανουργίο – εργοστάσιο κατασκευάζονταν μικροί και μεγάλοι ατμόμυλοι καθώς και άλλα σημαντικά για την χώρα βιομηχανικά δημιουργήματα, καθοριστικά για την είσοδό της στην βιομηχανική εποχή. Μερικά απο τα σπουδαιότατα δημιουργήματά του είναι οι ατμόμυλοι του Αρ. Παπαγεωργόπουλου (πρώην Γαρουφαλή) στον Πειραιά και Βασ. Καράμπελα στην Πάτρα αξίας 300,000 δραχμών (επενδύσεις τεράστιες για την εποχή) ο καθένας. Ο τεράστιος ατμόμυλος κληρονόμων του Γκιριτλί Μουσταφά Πασά στην Κωνσταντινούπολη, με τηντεράστια μηχανή των 300 ίππων με δύο χαλύβδυνους λέβητες και με δέκα ζεύγη μυλολίθων. Επίσεις ο εξίσου μεγάλος ατμόμυλος του Άγγλου Πάττερσον στην Σμύρνη, είναι δημιούργημα του μηχανουργίου Μακ Δούαλ.

          Επίσεις το εργοστάσιο Μακ Δούαλ παρήγαγε σπουδαιότατα μηχανήματα με τα οποία εφοδίασε τόσο την αγορά της χώρας όσο και τις αγορές του εξωτερικού όπως, ελαιουργικές μηχανές, υδραυλικές μηχανές έως και 300 τόννων, κλωστικές μηχανές, νηματουργικές και άλλες, υποστηρίζοντας σε εθνικό πλέον επίπεδο την βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας. Για το έργο αυτό τιμήθηκε με πληθώρα διακρήσεων, επαίνων και παρασήμων απο το Ελληνικό Κράτος.

         Αν στο χώρο της βιομηχανίας το μηχανουργίο Μακ Δούαλ διέπρεψε για την εκβιομηχάνηση της χώρας, στο χώρο της ναυτιλίας έφερε πραγματική επανάσταση κατασκευάζοντας το 1893 το πρώτο μεταλικό ατμοκινούμενο με άξονα προπέλας πλοίο, το επιβατηγό Αθηνά, το οποίο σήμερα βρήσκεται βυθισμένο στη νησίδα Σύρνα του νησιωτικού συμπλέγματος της Αστυπάλαιας και σε βάθος 39 μέτρων.

Advertisements

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΤΟ ΒΗΜΑ» ΣΤΗΝ e-ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΣ


Την τετάρτη ο5/05/2010, η εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ πραγματοποίησε ολοσέλιδο αφιέρωμα στην ιστοσελίδα FORTIFICATIONS.GR. Η ιστοσελίδα ασχολείται με την ανάδειξη των οχυρωματικών έργων της χώρας. Τα οχυρωματικά έργα διάσπαρτα σε ολόκληρη τη χώρα, την ορεινή και παράκτια ζώνη της, αποτελούν αδιάψευστο μάρτυρα της ιστορίας και του αγώνα των κατοίκων της στο πέρασμα του χρόνου.

Τα οχυρωματικά έργα της Ελλάδας, εάν εξαιρέσουμε την αρχαία και την μεσαιωνική περίοδο, αφορούν κυρίως την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο. Πολυβολεία, Πυροβολεία, Πυργίσκοι Τεθωρακισμένων, Παρατηρητήρια, Σκοπιές, Αντιαρματικά Κολλήματα, Αντιαεροπορικά Πυροβολεία, εγκαταλειμμένα στο πέρασμα του χρόνου αποτελούν αντικείμενο ιστορικής έρευνας αλλά και τουριστικό αξιοθέατο.

Η ιστοσελίδα ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ, συμμετέχει στην προσπάθεια αυτή με την παρουσίαση του ΙΤΑΛΙΚΟΥ ΟΧΥΡΟΥ – ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΣΤΕΛΑΝΟΣ, στο ειδικό ένθετο για την Αστυπάλαια που βρίσκεται μόνιμα αναρτημένο στην Ιστοσελίδα FORTIFICATIONS.GR .

ΤΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821


Η εκδήλωση της Ελληνικής επανάστασης το 1821 είναι άρρηκτα συνδεδεμένη μετην οικονομική ανάπτυξη και την πνευματική αφύπνιση των υπόδουλων Ελλήνων κατά την διάρκεια του 18ου αιώνα. Η συσσώρευση πλούτου και η διάδωση των φιλελεύθερων και επαναστατικών μηνυμάτων της Γαλίας στους Έλληνες, οφείλεται κατα κύριο λόγο στην ανάπτυξη του εμπορίου και της εμπορικής ναυτιλίας και υλοποιήθηκε απο την τάξητων πλουσίων Ελλήνων εμπόρων που δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Η Ελληνική εμπορική ναυτιλία παρουσίασε μεγάλη ακμή κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Το τέλος του Ρώσο-Τουρκικού πολέμου (1768-1774) και η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, σύμφωνα με την οποία τα Ελληνικά πλοία μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την Ρωσική σημαία και να διαπλέουν ελεύθερατα στενά του Ευξείνου Πόντου, είχαν ως αποτέλεσμα οι μεταφορές των Ρωσικών σιτηρών να περάσουν στα χέρια των Ελλήνων εμπόρων. Παράλληλα,την ίδια εποχή, οι Ναπολεόντιοι πόλεμοι απομάκρυναν το κυρίαρχο ως τότε Γαλικό ναυτικό απο τη Μεσόγειο, δίνοντας έτσι στους Έλληνες την ευκαρία να εδραιώσουν τη θέση τους στο εμπόριο της περιοχής.

Την παραμονή της επανάστασης, οι Έλληνες πλοιοκτήτες διέθεταν τον εντυπωσιακό αριθμό των 1.000 εμπορικών πλοίων, εκ των οποίων τα 200 περίπου τα χρησιμοποίησαν ως πολεμικά κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Οι Ελληνικές ναυτικές δυνάμεις ήταν έτοιμες με την κύρηξη της επανάστασης να διξάγουν τον ναυτικό αγώνα. Οι αναμετρήσεις στη θάλασσα με τους αδίστακτους πειρατές και κουρσάρους που λυμαίνονταν τη Μεσόγειο είχαν εξασκήσει τα πληρώματα των Ελληνικών πλοίων στην τακτική του πολέμου, και κυρίως του αιφνιδιασμού. Ιδιαίτερα όμως εξασκήθηκαν οι ΄Ελληνες ναυτικοί κατά την υποχρεωτική ναυτολόγησή τους στα πολεμικά καράβια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σύμφωνα με το θεσμό των Μελλάχηδων, όλοι οι ναυτότοποι κάθε χρόνο, ανάλογα με τον πληθυσμό τους, συνεισέφεραν άνδρες στα πληρώματα του τουρκικού στόλου. Οι αγωνιστές του 1821, είχαν εξασκηθεί με την τέχνη του πολέμου στη θάλασσα, και ταυτόχρονα γνώριζαν την τακτική και τις αδυναμίες του αντιπάλου τους, εξαιτίας της ακούσιας υπηρεσίας τους σε αυτόν.

Τρία κυρίως νησιά, Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά, είχαν αναπτυχθεί σε υπολογίσημα ναυτικά κέντρα και ήταν εκείνα που πρώτα διέθεσαν τα πλοία τους για τον αγώνα της ανεξαρτησίας. Οι στόλοι των τριών νησιών μετέφεραν το επαναστατικό κλίμα σε  όλα τα νησιά, ενίχυσαν τις χερσαίες επιχειρήσεις σε παράλιες περιοχές, ανεφοδίασαν Ελληνικά φρούρια, και προπαντός δεν επέτρεψαν στους Τούρκους να μεταφέρουν στρατό και εφόδια στιε επαναστατημένες Ελληνικές περιοχές.

Το βασικότερο όπλο των Ελλήνων θαλασσομάχων ήταν το πυρπολικό, με το οποίο οι αγωνιστές προκαλούσαν σοβαρές ζημιές και κυριολεκτικά τρομοκρατούσαν τους αντιπάλους τους. Ο Ψαριανός Δημήτριος Παπανικολής ανατινάζει με το πυρπολικό του το Τουρκικό Δίκροτο στη Ερεσσό της Λέσβου, ο Κωνσταντίνος Κανάρης ανατινάζει την Τουρκική ναυαρχίδα στη Χίο και ένα δίκροτο στην Τένεδο αναδεικνυώμενος τελικά στον θρυλικό μπουρλοτιέρη τον οποίο έτρεμε το Τουρκικό ναυτικό. Ο Υδραίος Αντώνιος Ραφαλιάς πυρπολεί δίκροτο στις ναυτικές επιχειρήσεις της Σάμου τον Ιούλιο του 1822. Οι Ελληνικές ναυτικές δυνάμεις με επικεφαλής τον Υδραίο ναύαρχο Ανδρέα Μιαούλη αντιμετωπίζουν με επιτυχία τον Τουρκικό στόλο, τρέποντάς τον σε φυγή σε πολλές ναυμαχίες.

Η προσεκτική μελέτη της Ιστορίας του αγώνα αποδεικνύει, πέρα απο κάθε αμφιβολία, ότι χωρίς το ναυτικό της επανάστασης, πέρα απο κάθε αμφιβολία, ότι χωρίς το ναυτικό η επανάσταση δεν θα είχε επεκταθεί πέρα απο την Πελοπόνησο, δεν θα είχε στεριώσει και δεν θα είχε επικρατήσει. Η εμφάνιση του Αιγυπτιακού στόλου στο Αιγαίο προς ανίσχυση του Τουρκικού καθώς και η προέλαση των Ιμπραήμ και Κιουταχή στη στεριά, έθεσαν σε σοβαρό κύνδινο την υπόθεση της απελευθέρωσης των Ελλήνων.

Το μέλλον του Ελληνισμού σηματοδοτήθηκε απο τις ιστορικές συγκυρίες. το κύμα του φιλελευθερισμού που μεγάλωνε στην Ευρώπη, η αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής της Αγγλίας με τον Κάννιγκ και η αποδυνάμωση του Αυστριακού καγκελάριου Μέττερνιχ, ώθησαν τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής σε αποφασιστικές ενέργειες για την λύση του Ελληνικού ζητήματος,υπέρ των επαναστατών, με αποκορύφωμα την περίφημη ναυμαχία του Ναυαρίνου (20.10.1827) ανάμεσα στον Τουρκο-Αιγυπτιακό στόλο και τους ενωμένους στόλους της Αγγλίας, Γαλίας και Ρωσίας.

Η συντριπτική ήττα του Τουρκο-Αιγυπτιακού στόλουέκανε πλέον εφικτή την ιδέα δημιουργίας ενός  πλήρους ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους, ενώ κατέλυε την <<αρχή της νομιμότητας>>, που είχε θεσπιστεί απο την Ιερά συμμαχία το 1815, και προστέτευε την εδαφική ακεραιότητα των μεγάλων Αυτοκτατοριών, στερώντας απο τους λαούς το δικαίωμα της Εθνικής Ανεξαρτησίας.

BRANDENBURGERS: ΟΙ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ ΠΟΥ ΚΑΤΕΛΑΒΑΝ ΤΗ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟ


BRANDENBURGERS

Το Σώμα των Βραδεμβούργιων δημιουργήθηκε το 1939, ως Σώμα Ειδικών Δυνάμεων, δηλαδή στην ουσία ήταν οι καταδρομείς του Γερμανικού Στρατού. Πείρε το όνομά του από την περιοχή στην οποία έδρευε, το Brandenburg, λίγο έξω από το Βερολίνο. Η πρώτη μονάδα που δημιουργήθηκε, του Σώματος των Brandenburgers, ήταν η Bau-Lehr-Bataillon ZBV 800, η οποία άρχισε αμέσως εκπαίδευση σε αμφίβιες και εναέριες αποστολές που σκοπό είχαν την πρόκληση δολιοφθορών στον εχθρό. Η αρχική σκέψη ήταν να δημιουργηθούν μικρές ομάδες που με επικεφαλής Λοχία, θα αναλάμβαναν αποστολές υπο τις οδηγίες της Luftwaffe, όσο αφορά τις εναέριες αποστολές.

BRANDENBURGER ΑΛΕΞΙΠΤΩΤΙΣΤΗΣ

Τον Μάϊο όμως του 1940, το Τάγμα μετασχηματίσθηκε σε Brandenburg-Lehr-Regiment ZBV 800, όπου η δύναμη των ομάδων αυξήθηκε και έγιναν διμοιρίες, με έδρα το Stendal με επικεφαλήσ τον Ταγματάρχη Lutke, οπότε και ο σχηματισμός αυξήθηκε σε Σύνταγμα. Αρχικές αποστολές των Brandenburgers ήταν στις επιχειρήσεις των ονομαζόμενων Κάτω Χωρών, Γαλλίας και Νορβηγίας. Η πρώτη εναέρια επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιουνίου του 1941,με την έναρξη των επιχειρήσεων του Άξονα κατά της τότε Σοβιετικής ‘Ενωσης, όταν μια διμοιρία Brandenburgers, μετά από άλμα με αλεξίπτωτο, κατέλαβε 2 σιδηροδρομικές γέφυρες στη γραμμή Lido-Molodecho. Μετά την επιχείρηση αυτή, που στην ουσία απέδειξε την επιχειρησιακή αξία του Σώματος, η δύναμή του αυξήθηκε ξανά και από διμοιρία αποστολών μετασχηματίσθηκε σε συγκροτημένα Τάγματα αποστολών, υπο την ηγεσία του Ταγματάρχη Kurschehr και αργότερα υπο την διοίκηση του Ταγματάρχη Gerland. Κατά την περίοδο αυτή οι Brandenburgers αναλαμβάνουν επιχειρήσεις στα μετόπισθεν των γαλλικών δυνάμεων που είχαν διαφύγει στην βόρεια Αφρική και συνέχιζαν εκεί τον αγώνα κατά του Άξονα. Μερικές από τις αποστολές αυτές έγιναν με χρήση αλεξιπτώτου.

Όσο το Τάγμα λάμβανε μέρος σε επιχειρήσεις, τόσο αναδεικνυόταν η αξία του. Ολόκληρο το 1942 οι Βρανδεμβούργιοι καταδρομείς χρησιμοποιήθηκαν με μεγάλη επιτυχία κυρίως στο μέτωπο της Σοβιετικής ένωσης. Το 1943, ως προοίμιο της εκ νέου αναδιοργάνωσης του Συντάγματος, μετονομάσθηκε προσωρινά σε Τάγμα. Οριστική μορφή έλαβε ως Σύνταγμα HQ-BRANDENBURG-SONDERVERBAND 800, ενώ το 1ο, 2ο και 3ο Τάγμα μετονομάσθηκαν σε SONDERVERBAND 801, 802, 803 αντίστοιχα. Με την ολοκλήρωση πλέον της BRANDENBURG DIVISION η οποία ακόμη εξακολουθεί να έχει την ειδική ονομασία ZBV 800 EURO και ZURBESONDEREN VERWENDUNG στον τίτλο της μονάδας. Τον Απρίλιο του 1943, η μονάδα των εναέριων αποστολών αναμορφώθηκε ως 15 COY (Αλεξιπτωτιστών). Στη φάση αυτή, στα άλματα που πραγματοποιούσαν λάμβαναν ακόμη οδηγίες και έφεραν κονκάρδες της Luftwaffe.

Η νέα μονάδα 4η Regt δημιουργήθηκε στη Γιουγκοσλαβία στις 17 Απριλίου 1943, ως τμήμα της 1ης Ορεινής Μεραρχίας, με έδρα την Sjenica. Όπως και στη Ρωσία, έτσι και στην Γιουγκοσλαβία βρέθηκαν να συμμετέχουν σε βίαιες συγκρούσεις με τους κομμουνιστές αντάρτες του Τίτο και του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γιουγκοσλαβίας. Στις αρχές Οκτωβρίου του 1943 μετακινήθηκαν στο Σεράγιεβο, όπου έλαβαν μέρος με απόλυτη επιτυχία στις επιχειρήσεις αφοπλισμού των εκεί Ιταλικών δυνάμεων. Το 4ο Σύνταγμα των Βραδενβούργιων  λαμβάνει εντολή μετακίνησης της 15 Coy αλεξιπτωτιστών στο αεροδρόμιο Μataruska Bania έξω από το Κράλιεβο, 200 περίπου χιλιόμετρα προς τα ανατολικά όπου η Luftwaffe είχε μετακινήσει την 3η σχολή αλεξιπτωτιστών, προκειμένου να δημιουργηθεί η ειδική δύναμη αλεξιπτωτιστών SS-FALLSCHIRMJAGER-BATALLION 500. Eκεί θα λάβουν και την εντολή συμμετοχής τους στις επιχειρήσεις κατάληψης της Δωδεκανήσου.

Στις 5 Οκτωβρίου 1943, η 15 Coy αλεξιπτωτιστών και τμήματα της 22ης Airlanding λαμβάνουν μέρος στην επιχείρηση Eisbar (Πολική Αρκούδα), όπου με την χρήση ανεμοπλάνων καταλαμβάνουν το αεροδρόμιο της Νήσου Κώ, επιφέροντας καίριο πλήγμα στη δραστηριότητα της F.A.F. για την υπεράσπιση της Κώ και της Δωδεκανήσου. Η επιχείρηση στέφθηκε από απόλυτη επιτυχία και καταξίωσε το Σώμα των Βραδεμβούργιων Καταδρομών, δίνοντας στην ουσία το πράσινο φώς για την χρησιμοποίησή τους κατά ειδικών στόχων όπως της Αστυπάλαιας, της Λέβυθας, της Καλύμνου και της Λέρου.

Η επιχειρήσεις κατάληψης της Αστυπάλαιας και της Λέρου έχουν  ιδιαίτερη σημασία για την Ιστορία του Σώματος, αφού πραγματοποιήθηκαν εξ ολοκλήρου από δυνάμεις Βρανδεμβούργιων καταδρομών. Στην μεν Αστυπάλαια καταξιώθηκε ξανά το σώμα των αλεξιπτωτιστών, που είχε απαξιωθεί με τις τρομερές απώλειές του στη μάχη της Κρήτης, επιτινχάνοντας τον απόλυτο αιφνιδιασμό καταδικνείοντας το σωστό τρόπο χρησιμοποίησής του στις επιχειρήσεις, που δεν έχει αλλάξει μέχρι σήμερα σε όλους τους στρατούς του κόσμου. Στη δε Λέρο αντιμέτωποι με δύναμη 8.500 ΑγγλοΙταλών υποστηριζόμενων από βαρύ πυροβολικό, κατέλαβαν το νησί σε σύντομο χρονικό διάστημα, συλλαμβάνοντας τον επικεφαλής της άμυνάς του, Στρατηγό Tillney, μέσα στο στρατηγείο του.

ΤΟ ΑΛΜΑ ΤΩΝ ΒΡΑΔΕΜΒΟΥΡΓΙΩΝ ΑΛΕΞΙΠΤΩΤΙΣΤΩΝ ΣΤΗ ΜΑΛΤΕΖΑΝΑ ΤΗΣ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ

Τον φεβρουάριο του 1944, η BRANDENBURG-FALLCHIRMJAGER-BATTALION επιστρέφει στο Standal και αναλαμβάνει την ηγεσία της ο Hauptman Weitnoer, ενώ η 15 Coy παρέμεινε με την ίδια διάταξη, όπως στα Δωδεκάνησα, ως ανεξάρτητη υπομονάδα υπο τον Ταγματάρχη Oschatz.

Τον μάρτιο του 1944, οι Βρανδεμβούργιοι καταδρομείς έλαβαν μέρος στην επιχείρηση Margerithe για την κατάληψη της Βουδαπέστης, τη σύλληψη του ηγέτη της Ουγγαρίας Ναυάρχου Herthy και τον αφοπλισμό των δυνάμεων της Honved, πιστών στην κυβέρνηση της Ουγγαρίας, αλλά μετά την δήλωση συνθηκολόγησης απλώς διέσχισαν τα εδάφη της. Ο σχεδιασμός της επιχείρησης περιελάμβανε την κατάληψη του αεροδρομίου Budaors, λίγο έξω από τη Βουδαπέστη και για τον συντονισμό της επιχείρησης είχε είδη εγκατασταθεί ομάδα Αξιωματικών σε δωμάτιο ξενοδοχείου της πόλης.

Η ΟΥΓΓΑΡΙΑ ΣΥΝΘΗΚΟΛΟΓΕΙ
Η ΔΙΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΒΡΑΔΕΜΒΟΥΡΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ

Τον Μάιο του 1944, οι Βρανδεμβούργιοι καταδρομείς έλαβαν μέρος στην από αέρος επίθεση κατά του στρατηγείου του Τίτο στο Drvar της Γιουγκοσλαβίας, με την μονάδα SS-FJ-BTL 500.

ΤΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ ΤΟΥ ΤΙΤΟ

Τον Ιούνιο του 1944, το τάγμα προετοιμάσθηκε να σταλθεί στην Εσθονία με στόχο να καταλάβει το νησί Aaland, προκειμένου να ασκηθεί πίεση στην Εσθονική κυβέρνηση να συνθηκολογήσει πριν υποστηριχθεί από την Σοβιετική Ένωση. Η επιχείρηση ακυρώθηκε.

Τον Αύγουστο του 1944, 2 μονάδες Brandenburg-Fj-Btl 500 συμμετέχοντας με 2 μονάδες του 3ου Συντάγματος λαμβάνουν μέρος στην επιχείρηση <<Αποκατάσταση του Βουκουρεστίου>>. Η επιχείρηση προέβλεπε, την διάσωση 2 Στρατηγών και των δυνάμεών τους που ήταν περικυκλωμένοι από τους Σοβιετικούς.  Προέβλεπε την κατάληψη του αεροδρομίου του Βουκουρεστίου από μια μικρή ομάδα αλεξιπτωτιστών ενώ ο υπόλοιπος όγκος θα απωθούσε τους Σοβιετικούς από το Βουκουρέστι. Το αεροδρόμιο καταλύφθηκε και παρέμεινε στα χέρια των Βραδεμβούργιων για περίπου 1900 ώρες. Μετά από αγώνα 2100 ωρών υπεράσπισης του βουκουρεστίου, ο Χίτλερ αποφάσισε την οπισθοχώριση των Γερμανικών δυνάμεων. Με το τέλος της επιχείρησης, συνέπεια των σκληρών μαχών, οι δυνάμεις των Βραδεμβούργιων είχαν μειωθεί στο μισό.

Στις 13 Σεπτεμβρίου του 1944, τα τμήματα των Βραδεμβούργιων μετατράπηκαν σε Γρεναδιέρους Panzer και προσκολήθηκαν στα τμήματα των Panzerkorps Grosssdeutschland. Οι Βετεράνοι του Σώματος ήταν πολύ δυσαρεστημένοι από την απόφαση αυτή, που στην ουσία κατέλειε την αυτονομία του Σώματος. Αλλά για να ήμαστε δίκαιοι με την Ανώτατη Γερμανική Διοίκηση, Αξιωματικοί των Βραδεμβούργιων είχαν εμπλακεί σε βομβιστικές επιθέσεις κατά του καθεστώτος και του Χίτλερ, στις 20 Ιουλίου του 1944, και ήταν φυσικό το Σώμα να μην χέρει πλέον της εμπιστοσύνης του Ναζιστικού καθεστώτος.

Το καλοκαίρι του 1944, το σύνολο της δύναμης του σώματος των Βραδεμβούργιων αριθμούσε 14.000 άνδρες, εκ των οποίων μόνο οι 2.500 μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως ειδικές δυνάμεις, η  Fj-Btl, η Kustenjager-Btl και η 15 Coy, εκ των οποίων μόνο οι 900 μιλούσαν μία ή παραπάνω ξένες γλώσσες και μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με απόλυτη ευχέρεια στις επιχειρήσεις στα μετόπισθεν του εχθρού. Η συντριπτική πλειοψηφία των ανδρών που απάρτιζαν το Σώμα σε αυτή τη χρονική στιγμή, ήταν εκπαιδευμένοι σε τακτικές πεζικού. Οι παράκτιοι καταδρομείς δεν περιελήφθησαν στο νέο σχηματισμό και μεταφέρθηκαν σε άλλους σχηματισμούς, κυρίως των SS. Σε κάποιο βαθμό η Γερμνική Διοίκηση ενίσχυσε το καινό που δημιουργήθηκε με την μετάταξη των Βετεράνων Βραδεμβούργιων, συνχονεύοντας τις εναπομείναντες μονάδες, με έδρα το Frienthal και υπο την διοίκηση του Otto Skorzeny. Οι εναπομείναντες Βραδεμβούργιοι μεταφέρθηκαν και αυτοί στα SS-JAGDVERBANDE.

Ο OTTO SKORZENY

Μετά από πολλούς μήνες αναδιοργάνωσης, κατά την οποία η πλειοψηφία των ανδρών της BRANDENBURG-PANZERGRENADIER-DIVISION, που είχαν πολεμήσει στα Βαλκάνια και στη Δωδεκάνησο, ανέλαβε δράση στο Ανατολικό Μέτωπο, ως μέρος του Τάγματος GROBDEUTSCHLAND. Οι απώλειες ήταν τόσο μεγάλες, που στο τέλος το αποκαρδιομένο από τις συνεχείς αλλαγές και την απαξίωση τμήμα, μεταφέρθηκε στις 29 Απριλίου 1945 στη Σουηδία αγωνιζόμενο σε ρόλο αμυντικό και οπισθοφυλακής.

Κατά την μάχη του Βερολίνου, οι Βραδεμβούργιοι Βετεράνοι, προτίμησαν να μην υπερασπισθούν το καθεστώς και να επιστρέψουν στα σπίτια τους και στην Ζωή τους.

Η ΑΦΙΞΗ ΤΗΣ LUFTWAFFE ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΣΑ (ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1940)


ΓΕΡΜΑΝΙΝΚΑ JU88D ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑ

Τον Δεκέμβριο του 1940 οι βρετανικές δυνάμεις στη Μεσόγειο προετοίμαζαν την κατάληψη των νησιών της Δωδεκανήσου:

  1. Ρόδου, επιχείρηση Cordite.
  2. Καρπάθου, επιχείρηση Αrmature.
  3. Καστελορίζου, επιχείρηση Mandible (το καστελόριζο είχε ιδιαίτερη σημασία λόγω της μικρής απόστασης απο την Κύπρο).

Αναπάντεχα, στις 20 Δεκεμβρίου η Luftwaffe απέστειλε στη Ρόδο αεροπορικές δυνάμεις προς ενίσχυση της Ιταλικής Αεροπορίας στην περιοχή (!). Επρόκειτο για 17 βομβαρδιστικά Heinkell He 111 της II/KG26, μερικά αεροσκάφη αναγνώρισης Junkers JU88D της I(F)121 και μεταγωγικά JU52/3M που μετέφεραν προσωπικό και εφόδια στο νησί απο τη Σικελία. Tα αεροσκάφη αυτά στάθμευσαν αρχικά στο αεροδρόμιο Γαδουρά – Καλάθου Ρόδου και σε λίγες ημέρες ήταν έτοιμα να αναλάβουν τις πρώτες αποστολές.

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΓΑΔΟΥΡΑ ΚΑΛΑΘΟΥ ΡΟΔΟΥ

Η άφιξη του αποσπάσματος της Luftwaffe στο ΝΑ Αιγαίο σήμανε για τους Βρετανούς την ανάγκη επιτάχυνσης της επιχείρησης Mandible. Τα λιμάνια της Κρήτης στο εξής θα αποτελούσαν το εφαλτήριο για την εξόρμηση των συμμαχικών αποβατικών σκαφών, όταν θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν και να οργανωθούν εκεί για να αρχίσουν την προσπάθεια κατάληψης της Δωδεκανήσου.

Τη νύχτα της 30 προς 31 Δεκεμβρίου 1940 η γερμανική αεροπορική δύναμη στη Ρόδο πραγματοποίησε την πρώτη επιχείρηση  απο το νησί. Επρόκειτο για την αποστολή  μερικών He 111 της ΙΙ/KG26, που πραγματοποίησαν αεροναρκοθέτηση στην θαλάσσια ζώνη της Διώρυγας του Σουέζ. Πάνω απο τη περιοχή του στόχου τα πληρώματα αντιμετώπισαν σποραδικά αντιαεροπορικά πυρά αλλά όλα επέστρεψαν με ασφάλεια στη βάση τους. Η τελευταία ημέρα του 1940 σηαμδεύτικε απο τις πρώτες Γερμανικές απώλειες στη Ρόδο, όταν ένα JU52/3M συνετρίβη στο νησί σκοτώνοντας το 3μελές πλήρωμά του.

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ

Ο Ιανουάριος της νέας χρονιάς κύλησε με σχετική αδράνεια στον τομέα των επιχειρήσεων στο Αιγαίο. Οι αντίπαλοι προσπαθούσαν να ενισχύσουν τις δυνάμεις  και την παρουσία τους στην περιοχή. Όμως η κακοκαιρία εμπόδιζε τις πτήσεις.

Στις αρχές Φεβρουαρίου του 1941 οι Βρετανοί άρχισαν ένα νέο κύκλο  αεροπορικών επιδρομών κατά των αεροδρομίων της Ρόδου, προσπαθώντας να εξουδετερώσουν τις δυνάμεις του Άξονα. Έτσι τη νύχτα της 4 προς 5 Φεβρουαρίου 3 βομβαρδιστικά Wellington της 37 μοίρας πετώντας απο βάση της Αιγύπτου βομβάρδισαν και πολυβόλησαν αεροσκάφη και εγκαταστάσεις στο αεροδρόμιο των μαριτσών Ρόδου. Τέσσερις νύχτες αργότερα, στις 8 προς 9 Φεβρουαρίου 1941, δύο ακόμα Wellington της ίδιας μοίρας επέδραμαν εναντίον της αεροπορικής βάσης Γαδουρά Καλάθου Ρόδου καταστρέφοντας αεροσκάφη και ποσότητες αποθηκευμένων καυσίμων στο έδαφος. Λίγο αργότερα, πάνω απο τη ίδια περιοχή εμφανίστηκαν 8 ακόμα Wellington της 38 μοίρας που επανέλαβαν τον βομβαρδισμό ενώ η βάση φωτιζόταν απο τις πυραγιές που είχε προκαλέσει η προηγούμενη επιδρομή. Την επόμενη νύχτα οι Βρετανοί, αξιολογόντας τις αναφορές των πληρωμάτων που συμμετείχαν στις προηγούμενες επιδρομές, εξαπέλυσαν μια ακόμα επίθεση  με 7 βομβαρδιστικά της 37 μοίρας εναντίον του αεροδρομίου Γαδουρά, προκαλώντας κυρίως καταστροφές εφοδίων και μερικών Ιταλικών αεροσκαφών που ήταν σταθμευμένα.

ΚΡΑΤΗΡΑΣ ΒΟΜΒΑΣ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΓΑΔΟΥΡΑ ΡΟΔΟΥ

Μετά την αποτυχημένη απόπειρα κατάληψης του Καστελορίζου , στις 25 Φεβρουαρίου του 1941, οι Βρετανοί επικεντρώθηκαν στην αεροπορική κάλυψη της Κρήτης και των συμμαχικών νηοπομπών στο Αιγαίο, συγκεντρώνοντας αεροπορικές δυνάμεις απο το υστέρημά τους απο το βορειο αφικανικό μέτωπο και τα αεροπλανοφόρα του Στόλου της Μεσογείου.

Η Luftwaffe εδρεόνοντας τη θέση της στα Δωδεκάνησα, μαζί με την Ιταλική αεροπορία, συνέχισαν τις επιδρομές εναντίον νηοπομπών και προετοιμάζοντας το έδαφος για την κατάλυψη της Κρήτης.

ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΙΚΟ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΣ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΓΑΔΟΥΡΑ ΡΟΔΟΥ
ΒΑΡΕΛΙΑ KAYΣΙΜΩΝ ΤΗΣ WERMACHT ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΓΑΔΟΥΡΑ ΡΟΔΟΥ

ΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ


ΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ
ΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ

Το αεροδρόμιο Μαριτσών Ρόδου κατασκευάσθηκε το 1935 και αποτέλεσε το βασικότερο επιβατηγό, εμπορικό και στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ιταλοκρατούμενης Δωδεκανήσου. Πήρε το όνομά του από το ομώνυμο χωριό της περιοχής, ενώ το συναντάμε και ως Μaritza στις Ιταλικές αναφορές. Το πραγματικό του όνομα ήταν G. PESSI PARVIS, από τον άσσο της Ιταλικής αεροπορίας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου που σκοτώθηκε στο Αιγαίο, και ο κωδικός του αεροδρομίου ήταν 801.

ΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ

Το αεροδρόμιο Μαριτσών διέθετε επιβατηγό σταθμό, Υπόστεγα φύλαξης αεροσκαφών, Τεχνικές υπηρεσίες συντήρισης και επισκευής αεροσκαφών καθώς και διάδρομους των δύο χιλιομέτρων χωμάτινο και ασφαλτοστρωμένο. Φυλοξένησε όλους τους τύπους πολιτικών και στρατιωτικών αεροσκαφών της Ιταλικής αεροπορίας.

ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ ΑΠΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΑ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΤΗΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΥ
ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ

Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βομβαρδίστηκε σκληρά τόσο από τους Άγγλους όσο και από τους Γερμανούς χωρίς ιδιαίτερες καταστροφές χάρη στις αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες που το προστάτευαν.

Μετά την κατάληψη της Ρόδου από τους Γερμανούς αποτέλεσε το βασικότερο αεροδρόμιο της Luftwaffe.

ΧΩΡΟΣ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ
ΚΤΗΡΙΑΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ
ΚΤΗΡΙΑΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ
ΟΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΤΑΛΙΚΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ
1941 ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΩΝ CANT Z 1007 ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ

ΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΩΝ ΡΟΔΟΥ

ΕΠΙΒΑΤΗΓΟ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΣ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ LALITTORIA ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ
ΙΤΑΛΟΙ ΠΙΛΟΤΟΙ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ
1935 ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΤΗΣ LALITTORIA ΣΕ ΠΤΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΙΤΑΛΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥΣΥΝΤΗΡΙΣΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΥΣ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ
ΧΩΡΟΣ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΤΙΚΟΥ ΜΑΡΙΤΣΑ ΡΟΔΟΣ
ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΣ
ΧΩΡΟΣ ΥΠΕΘΡΙΑΣ ΣΥΝΤΗΡΙΣΗΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΜΑΡΙΤΣΑ ΡΟΔΟΣ

Μετά τον πόλεμο έγινε το βασικό πολιτικό αεροδρόμιο της ρόδου στο οποίο και προσγειώθηκε και η ντακότα με την Ελληνική Κυβερνητική Αποστολή κατά την Ενσωμάτωση. Σήμερα ανήκει στην Πολεμική αεροπορία.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ - ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ
ΕΙΣΟΔΟΣ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΜΑΡΙΤΣΩΝ ΡΟΔΟΥ

ΤΟ ΜΟΝΙΜΑ ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΜΑΡΙΤΣΩΝ SUPER PUMA

ΤΟ ΙΤΑΛΙΚΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ CATTAVIA ΣΤΗ ΡΟΔΟ


H EIΣΟΔΟΣ ΤΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ CATTAVIA ΣΤΗ ΡΟΔΟ

To αεροδρόμιο Cattavia βρίσκεται στο νότιο άκρο της Ρόδου στην περιοχή Πρασονησίου. Κατασκευάσθηκε στη δεκαετία του 1930 Και σχεδιάσθηκε ως αεροπορικό καταφύγιο σε περίπτωση Αγγλικής εισβολής στην Ιταλοκρατούμενη Δωδεκάνησο. Σε αυτό έδρευαν μερικές δεκάδες αροπόρων και ήταν εξοπλισμένο με αντιεροπορικά πυροβόλα των 88 χιλιοστών. Προστατευόταν επίσεις από Ναυτική αντιαεροπορική – αντιαποβατική πυροβολαρχία.

Κατά τη Γερμανική εισβολή στην Κρήτη χρησιμοποιήθηκε ως ορμητήριο και καφύγιο αεροσκαφών που επιχειρούσαν στην περιοχή.

Λίγο πριν την εισβολή των γερμανικών δυνάμεων στην ρόδο ανατινάχθηκαν καίρια σημεία του αεροδρομίου που θεωρήθηκαν ευάλωτα στην ρήψη αλεξιπτωτιστών. Κατά την Γερμανική εισβολή, πραγματοποιήθηκαν ρήψεις αλεξιπτωτιστών οι οποίες απωθήθηκαν πολλές φορές από τους Ιταλούς υπερασπιστές του ενώ κατά τη διάρκεια των μαχών συνελήφθησαν πολλοί γερμανοί αιχμάλωτοι.

Σήμερα χρησιμοποιείται ως πεδίο βολής από τον Ελληνικό Στρατό και δεν είναι επισκέψημο.

ΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ CATTAVIA ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ
ΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ CATTAVIA ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ
ΚΡΑΤΗΡΑΣ ΒΟΜΒΑΣ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ CATTAVIA ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ
ΙΤΑΛΙΚΕΣ ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ CATTAVIA ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ
ΒΑΡΕΛΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΤΗΣ WERMACHT ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ CATTAVIA TΗΣ ΡΟΔΟΥ
ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ CATTAVIA TΗΣ ΡΟΔΟΥ