Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ ΣΤΗΝ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ 1921-1922


TO ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

Το έτος 1921 υπήρξε ένας δύσκολος χρόνος για την πατρίδα. Βρέθηκε να πολεμάει σχεδόν 9 ολόκληρα χρόνια σε διάφορα μέτωπα και οι προοπτικές για την περαιτέρω τύχη της παρουσιάζονταν ζοφερές. Η συμβολή της Ελληνικής Ακτοπλοϊας, αλλά και της Ελληνικής ναυτιλίας γενικότερα στη διάρκεια αυτών των αγώνων του έθνους, υπήρξε σημαντικότατη. Ιδιαίτερα την τελευταία πολεμική περίοδο 1921-22, όταν η Ελλάδα βρέθηκε στην επιτακτική ανάγκη να ασκήσει στενό αποκλεισμό και εποπτεία στα Τουρκικά παράλια,τόσο του Ευξείνου Πόντου όσο και της Μεσογείου, καθώς δύο απο τους τέως συμμάχους της, των Μεγάλων Δυνάμεων, η Γαλλία και η Ιταλία, προέβαιναν σε συστηματικό εφοδιασμό των Κεμαλικών στρατευμάτων, με κάθε είδους πολεμικό υλικό.

Γεννήθηκε τότε το ερώτημα: Πώς θα ήταν δυνατόν να επιτευχθεί αποκλεισμός των παραλίων με τα σκάφη που διέθετε τότε ο Ελληνικός στόλος;

Η απάντηση ήταν δεδομένη: η ακτοπλοϊα θα διέθετε και πάλι τις αναγκαίες μονάδες για τη συγκρήτηση βοηθητικού στόλου σε ενίσχυση του πολεμικού μας ναυτικού. Έτσι μέσα σε λίγες ημέρες, τα ακτοπλοϊκά: Νάξος, Αρκαδία, Άκτιον, Υπεροχή, Αδριατικός, Άρης και Δάφνη, εξοπλίστηκαν με παλιά πυροβόλα και συγκρότησαν τη μοίρα <<των ευδρόμων>>, όπως ονομάσθηκε, υπο την διοίκηση του Πλοιάρχου του Πολεμικού Ναυτικού Βρυάκου. Σ΄αυτά προστέθηκε και το νοσοκομειακό Κύκνος.

Η συμβολή της ακτοπλοϊας στην προσπάθεια της πατρίδας το 1922 θα μείνει ιστορική και θα αναφέρεται πάντα ως ένα παράδειγμα ζωτικότητας, τόσο στη μεταφορά του Ελληνικού Στρατού για την κατάληψη της Σμύρνης, όσο και για την διάσωση των υπολοιμάτων της στρατιάς της Μικράς Ασίας κατά τη Μικρασιατική καταστροφή, καθώς και στην τεράστια προσπάθεια περισυλλογής προσφύγων.

Με την υπογραφή της συνθήκης των Σεβρών (Αύγουστος 1920), που σημάδεψε το ουσιαστικό τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και με την παραχώρηση στην Ελλάδα της Ανατολικής Θράκης, της Σμύρνης και των νησιών Ιμβρου, Τενέδου, Λήμνου, Λέσβου, Χίου, Σάμου και Ικαρίας, είχε δημιουργηθεί ένα Ελληνικό κράτος με τεράστιο ανάπτυγμα ακτών και τα επιβατηγά πλοία αποτελούσαν τα απαραίτητα εργαλεία γεφύρωσης. Αυτός ήηταν και ο λόγος της προσθήκης στον υπάρχοντα επιβατηγό στόλο ενός σεβαστού αριθμού πλοίων που αγοράσθηκαν στην περίοδο 1919-1922.

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΑΠΟΒΙΒΑΖΕΤΑΙ ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ

Στην ύπαρξη αυτού του επιβατηγού στόλου οφείλεται η σωτηρία της Ελλάδος κατά την διάρκεια της Εθνικής περιπέτειας τον Αύγουστο του 1922. Τα περίπου 150 πλοία, πιο εύκαιρα, πιο ευέλικτα, με πρόσβαση και στους πιο μικρούς όρμους των Μικρασιατικών παραλίων, εξόρμησαν αμέσως σε όλα τα παράλια των υπο εγκατάλειψη εδαφών και διευκόλυναν πάρα πολύ το σωστικό έργο. Μετά τη de facto κατάλυση της Συνθήκης των Σεβρών και τον τελικό καθορισμό των Ελληνοτουρκικών συνόρων με τη Συνθήκη της Λωζάνης, στις 24 Ιουλίου 1923, που είχε ως αποτέλεσμα τον περιορισμό των Ελληνικών ακτών, γεννήθηκε ακτοπλοϊκό ζήτημα οξείας μορφής, χωρίς να γίνει αμέσως αντιληπτό, καθώς τα πλοία απασχολήθηκαν με προσφυγηκές και άλλες κρατικές μεταφορές. Στην δημιουργία της κρίσης αυτής συνετέλεσε και το γεγονός ότι τα λιμάνια του Αιγαίου, στη Μικρά Ασία, στη θάλασσα του Μαρμαρά και στον ΔυτικόΕύξεινο Πόντο, με συμπαγές Ελληνικό στοιχείο, για την εξυπηρέτηση του οποίου προορίζονταν τα περισσότερα απο τα νεοαγορασθέντα πλοία, αποκλείσθηκαν μετά την ανακωχή του Μούδρου και απο το ξερίζωμα του ομογενειακού πληθυσμού, ανατρέποντας όλες τις προοπτικές και προυποθέσεις βάσει των οποίων είχαν δημιουργηθεί και αναπτυχθεί οι Ελληνικές Ακκτοπλοϊκές επιχειρήσεις.

Ο ΠΛΥΘΥΣΜΟΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΠΛΟΙΑ

Ήταν φανερό ότι η Τουρκία θα έκλεινε οριστικά την εκμετάλευση των παρααλίων της αλλά και των γύρω απο τον Ελλήσποντο ακτών, που ως τότε εξυπηρετούντο σχεδόν αποκλειστικά απο την Ελληνική Ακτοπλοϊα. Ήδη απο τις αρχές του 1921 προκειμένου να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικότερα τα προβλήματα που διαγράφονταν με την εξέλιξη των γεγονότων, οι πιο δυναμικοί πλοιοκτήτες της Ακτοπλοϊας, για την καλύτερη υποστήριξη των συμφερόντων τους, αποφάσισαν να συμπτύξουν μια ένωση με την επωνυμία <<ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ>>. Το πρώτο καταστατικό της συνετάγη στις 15 Μαρτίου 1921 απο τα ιδρυτικά μέλη και ενεκρίθη στις 30 Απριλίου 1921.

ΠΛΟΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΚΚΕΝΩΝΟΥΝ ΤΗ ΣΜΥΡΝΗ

Το καταστατικό εγκρίθηκε απο το πρωτοδικείο του Πειραιά, στις 19 Μαϊου 1921. Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο της Ενώσεως συγκροτήθηκε απο τους: Λεωνίδα Εμπειρίκο Πρόεδρο, Γεώργιο Θεοδωρακάκο Αντιπρόεδρο, Ηλία Βλασσόπουλο Γενικό Γραμματέα, Δημήτριο Μερίτζο Ταμία, και μέλη τους Αντώνιο Γιαννουλάτο, Νικόλαο Πανταλέων, Παύλο Δαμουλάκη, Δημήτριο Παντελή και Ελευθέριο Βελλιώτη.

Ιδρυτικά μέλη της Ενώσεως ήταν οι εταιρείες: ΕΘΝΙΚΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Σ.Εμπειρίκος), ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Α.Παληού), ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΥ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΠΑΝΤΑΛΕΩΝ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΠΑΝΤΕΛΗ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΧΑΤΖΗΚΩΝΣΤΑΝΤΗ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Π.ΔΑΜΟΥΛΑΚΗ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Κ. ΤΟΓΙΑ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Ε.ΒΕΛΛΙΩΤΗ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Γ.ΚΑΤΡΑΚΗ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Γ.Γ.ΑΓΓΕΛΑΤΟΥ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Φ.ΚΑΒΟΥΝΙΔΟΥ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΖΗΣΙΜΟΥ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΦΩΚΙΔΟΣ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΡΓΟΛΙΚΗ ΛΕΟΥΣΗ και ΣΙΑ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Α.ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ, ΚΥΜΑΪΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ, ΠΕΙΡΑΪΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΚΟΤΣΟΒΙΛΗ και ΣΙΑ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ και ΣΙΑ, ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ, ΠΑΝΕΥΒΟΪΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Γ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΥ, ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΑ, ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ, ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΠΟΡΤΟΛΟΥ-ΜΑΡΚΕΤΟΥ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΙΘΑΚΗΣ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Ν.Μ.ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ (ΠΥΛΑΡΟΣ) και ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΗΛΙΑ ΧΑΤΖΗΛΙΑ. Αργότερα, με απόφαση του Συμβουλίου στις 29 Ιουνίου 1921, έγιναν μέλη οι: ΠΕΙΡΑΪΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Γ. ΔΟΜΕΤΣΙΝΗ και ΣΙΑ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Ν.ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΠΟΛΥΜΕΡΗ-ΡΙΓΓΑ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΣΑΜΟΥ ΙΩΝ ΙΓΓΛΕΣΗ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ-ΕΥΞΕΙΝΟΥ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΗΛΙΑ Κ.ΧΑΤΖΗΚΩΝΣΤΑΝΤΗ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΙΣ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΛΕΟΥΣΗ, ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗ-ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ και ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΚΩΝ. ΓΚΙΑΦΗ και ΣΙΑ.

Τα πλοία των εταιρειών αυτών είναι τα εξής:

EΘΝΙΚΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Άνδρος 2245 τον., Πατρίς 4390 τον., Σέριφος 406 τον., Ισμήνη 314 τον., Μήλος 588 τον., Πάρος 624 τόν., Νάξος 1511 τόν., Μύκονος 379 τόν., Θήρα 897 τόν., Κέα 564 τόν., Τήνος 679 τόν.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Δάφνη 1607 τόν., Ισμήνη 1023 τον., Πελόυ 990 τον., Ερμούπολις 814 τόν., Αντιγόνη 935 τόν., Μυκάλη 979 τον., Έλση 1433 τόν., Αδριατικός 1002 τόν., Χίος 1154 τόν., Σπέτσαι 846 τόν., Αργολίς 572 τόν., Πηνειός 794 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΥ

Ατρόμητος 953 τόν., Αγγελική 706 τόν., Υπεροχή 968 τόν., Χαλκίς 1011 τόν., Ναύπλιον 599 τόν., Ζάκυνθος 558 τόν., Άσσος 458 τόν., Ιωάννινα 469 τόν., Κρήτη 559 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΠΑΝΤΑΛΕΩΝ

Αρκαδία 121 τόν., Βυζάντιον 855 τόν., Σπάρτη 967 τόν., Ρούμελη 332 τόν., Σμύρνη 717 τόν., Ανατολή 314 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΠΑΝΤΕΛΗ

Κατερίνα 1499 τόν., Ευστράτιος 1499 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΧΑΤΖΗΚΩΝΣΤΑΝΤΗ

Αθηνά 468 τόν., Γεώργιος 273 τόν., Κωνσταντίνος 213 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΔΑΜΟΥΛΑΚΗ

Ζάτουνα 204 τόν., Μινώταυρος 167 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Κ. ΤΟΓΙΑ

Βασιλική 182 τόν., Κων. Τόγιας 315 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΕΛ.ΒΕΛΛΙΩΤΗ

Παναγής 132 τόν., Μαρία 191 τόν., Ιωάννα 179 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Γ. ΚΑΤΡΑΚΗ

Νικόλαος 503 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Γ.Γ.ΑΓΓΕΛΑΤΟΥ

Πολικός 874 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Φ.ΚΑΒΟΥΝΙΔΟΥ

Ελλήσποντος 461 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΦΩΝ ΖΗΣΙΜΟΥ

Παρνασσός 548 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΦΩΚΙΔΟΣ

Φωκίς 250 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΡΓΟΛΙΚΗ Ε.ΛΕΟΥΣΗ και ΣΙΑ

Ύδρα 231 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΝ.ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ

Σύρος 337 τόν.

ΚΥΜΑΪΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ

Παναγία 133 τόν.

ΠΕΙΡΑΪΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΚΟΤΣΟΒΙΛΗ και ΣΙΑ

Άκτιον 650 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ και ΣΙΑ

Αγία Βαρβάρα 275 τόν.

ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ

Αμβρακία 285 τόν.

ΠΑΝΕΥΒΟΪΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ

Χαλκίς 1011 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Γ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΥ

Μιλτιάδης 1044 τόν.

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ

Μον Ρεπό 255 τόν., Άγιος Σπυρίδων 1040 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΑ

Αριστείδης 1186 τόν.

ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ

Δελφίν 731 τόν., Αστραπή 464 τόν.

ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ

Πόπη 562 τόν., Τάσος 333 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΠΟΡΤΟΛΟΥ-ΜΑΡΚΕΤΟΥ

Άγ. Ιωάννης 257 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΙΘΑΚΗΣ

Ιθάκη 675 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Ν.Μ.ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ

Πύλαρος 346 τόν.

ΠΕΙΡΑΪΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ Γ. ΔΟΜΕΣΤΙΝΗ

Ναύπλιον 559 τόν., Κρήτη 559 τόν.,Ύδρα 231 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ

Αλκμήνη 1499 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΠΟΛΥΜΕΡΗ – ΡΙΓΓΑ

Αθήναι 967 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΣΑΜΟΥ ΑΦΩΝ ΙΓΓΛΕΣΗ

Πελοπόνησος 734 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ – ΕΥΞΕΙΝΟΥ

Ακρόπολις 326 τόν., Καλλιόπη 278 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΗΛΙΑ Κ. ΧΑΤΖΗΚΩΝΣΤΑΝΤΗ και ΣΙΑ

Γεώργιος 273 τόν.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΙΣ

Πατρίς 150 τόν.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΥΙΩΝ ΛΕΟΥΣΗ

Αστραπή 464 τόν. (περιήλθε στη ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ).

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗ-ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ

Ξενούλα —–.

ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΚΩΝ.ΓΚΙΑΦΗ και ΣΙΑ

Ζάτουνα 204 τόν.

Στο χρονικό διάστημα 1921-1924 είχαν προστεθεί στα μέλη της Ενώσεως οι ατμοπλοϊκές εταιρείες: Απ.Ρίγγα, Κεφαλληνιακή, Μ.Διακάκη, Κυκλαδική, Ν.Ευσταθιάδου, Αναστασιάδου, Γεωργίου Γεωργίου, Στ. Έλληνα, Ιωνίας (Βαρθολομαίου-Πανσελήνου & Σια), Όσκαρ Δάριγκ, Δωδεκανησιακή, Σαρωνικός, Αφων Μπιτούνη, Ευβοϊκή Δημ.Σερέτη και Ν.Α. Μαρίνου.


Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s