ΤΟ ΜΕΓΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΡΑΤΟΣ

Η ΣΕΙΣΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ


1400 ως – 1500 π.Χ.

Καταστροφή της Κνωσού από ισχυρή δόνηση που

προκλήθηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης

-Περίπου το 1450 πΧ.

Καταστροφή της περιοχής Κάτω Ζάκρος στην Κρήτη από

ισχυρή δόνηση που προκλήθηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης

412 π.χ.

Ο σεισµός στο νησί της Κως προκάλεσε ολοκληρωτική καταστροφή στην

περιοχή. Οι κάτοικοι έτρεξαν φοβισµένοι προς τα βουνά για να σωθούν και τότε ο

Σπαρτιάτης διοικητής Αστύοχος που πολιορκούσε την πόλη, βρήκε την ευκαιρία και

εισέβαλε στην νήσο

227 π.Χ.

Ο καταστροφικός σεισµός που σηµειώθηκε στην Ρόδο θεωρείται ότι

ευθύνεται για την κατάρρευση του Κολοσσού του Ήλιου και των περισσότερων

τοίχων και οπλοβολείων.

198 π.Χ.

Σύµφωνα µε τον Ιουστίνο ο σεισµός κατέστρεψε την Ρόδο και πολλές

άλλες πόλης, προκαλώντας σηµαντικές ζηµιές, ακόµα και ολοκληρωτική βύθιση

κάποιων πόλεων. Πολλές περιγραφές για µακροσεισµικά αποτελέσµατα υπήρχαν

από πολλές πόλεις του ΝότιοΑνατολικού Αιγαίου

27 π.Χ.

Καταστροφικός σεισµός στην Κω

46 µ.Χ.

Σεισµικές δονήσεις στο νησί της Σαντορίνης οι οποίες θεωρήθηκαν

πρόδροµα φαινόµενα της ηφαιστειακής έκρηξης. Προκάλεσαν κύµα βαρύτητας το

οποίο έπληξε την Κρήτη

142 µ.Χ.

Ισχυρότατος σεισµός στην περιοχή της Ρόδο και της Κω. Σύµφωνα µε

αναφορές η πόλη της Ρόδου δεν επλήγει τόσο από την σεισµική δόνηση όσο από το

βαρυτικό κύµα που προκλήθηκε από τον σεισµό.

217 µ.Χ.

Σύµφωνα µε τον Κορονέλλη, ο σεισµός κατέστρεψε ένα µεγάλο µέρος της

Κρήτης

334 µ.Χ.

Αυτή την χρονιά ισχυρός σεισµός στην Κω προκάλεσε την κατάρρευση

πολλών κτιρίων

375 12 Ιουλίου.

Η σεισµική δόνηση έγινε περισσότερο αισθητή στην Κρήτη, στην

Πελοπόννησο αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα. Πολλές πόλεις πανελλαδικά

καταστράφηκαν εκτός από την Αθήνα

-1246 µ.Χ.

Ο σεισµός κατεδάφισε τα τείχη της πόλης των Χανίων

1303 8 Αυγούστου.

Ο σεισµός κατέστρεψε ολοκληρωτικά την Ρόδο. Προκάλεσε

καταστροφές σε ολόκληρη την Κρήτη και κυρίως στο Ηράκλειο, όπου καταστράφηκαν

26 εκκλησίες και σκοτώθηκαν 4000 άνθρωποι. Επίσης επλήγησαν πολλές περιοχές

στην Πελοπόννησο αλλά και στην Κύπρο

1457

Μία βίαιη δόνηση συγκλόνισε την Ύδρα και µία ανύψωση της ακτής είχε σαν

αποτέλεσµα την αύξηση του µεγέθους του νησιού

1493 18 Αυγούστου.

Φαίνεται ότι η σεισµικότητα στην Κω ξεκίνησε το 1491. Ο

σεισµός ήταν πολύ καταστρεπτικός για την Κω όπου περίπου 5.000 άνθρωποι

σκοτώθηκαν και καταστράφηκε ολόκληρο το χωριό της Αρχαίας Αντιµαχίας και το

µισό χωριό των Ιωαννιτών και του Κέφαλου. Ο σεισµός προκάλεσε ζηµιές και στην

Τουρκία, ενώ έγινε αισθητός σε ολόκληρο το Αιγαίο, την Αίγυπτο και το Ισραήλ

1508 29 Μαΐου

Του σεισµού προηγήθηκε βοή και η σεισµική δόνηση διήρκησε 15-

20 δευτερόλεπτα. Στο Ηράκλειο τα 3 από τα 4 σπίτια κατέρρευσαν όπως επίσης και

3 εκκλησίες και όλα τα καµπαναριά. Τριακόσιοι άνθρωποι σκοτώθηκαν. Η πόλη της

Ιεράπετρας ισοπεδώθηκε ολοκληρωτικά καθώς και η Σητεία

1609 Απρίλιος.

Η µισή πόλη της Ρόδου κατέρρευσε, συµπεριλαµβανοµένου του

κάστρου της και πολλοί άνθρωποι πνίγηκαν από τα κύµατα που δηµιουργήθηκαν

εξαιτίας του σεισµού. Έγινε αισθητός σε ένα µεγάλο µέρος της Αιγύπτου και στα

παράλια της Συρίας

1633 5 Νοεµβρίου.

Ο σεισµός προκάλεσε την εµφάνιση ενός νέου νησιού το

οποίο υπάρχει µέχρι σήµερα και ονοµάζεται Άγιος Σώστης. Πολλά σπίτια

κατέρρευσαν και πολλοί άνθρωποι σκοτώθηκαν

-1665 Ιανουάριος.

Ο σεισµός ισοπέδωσε πολλά σπίτια στο Ηράκλειο και πολλοί

άνθρωποι χάθηκαν στα ερείπια.

1673 7 Μαΐου.

Ο σεισµός κατέστρεψε πολλά σπίτια στο Ηράκλειο και έγινε

αισθητός µέχρι την Ζάκυνθο

1837 8 Μαρτίου.

Αισθητός µε ζηµιές στην Ύδρα.

1837 18 Μαρτίου.

Σεισµική δόνηση στον νότιο Σαρωνικό κόλπο, κοντά στην

Ύδρα, 6,4 Μ, έγινε αισθητή στην Αθήνα

1856.

Ισχυρός σεισµός έπληξε στις 12 Οκτωβρίου 1856 την Κρήτη και τη Ρόδο.

Στην Κρήτη 538 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 638 τραυµατίστηκαν. Στη Ρόδο

σκοτώθηκαν 60 άνθρωποι και στην Κάρπαθο 20.6512 κτίρια καταστράφηκαν από τα

11317 που υπέστησαν βλάβες σε ολόκληρη την Κρήτη. Οι µεγαλύτερες εντάσεις

παρατηρήθηκαν στο Ηράκλειο (ΙΧ) όπου µόνο 18 σπίτια παρέµειναν κατοικήσιµα

από τα 3620 της πόλης. Τα χωριά Καλέσα, Πετροκέφαλο, Πενταµόδι, Άγιος Μύρων,

Κιθαρίδα, Ασσίτες και Βούτες καταστράφηκαν ολοσχερώς. Στο νοµό Χανίων

υπήρχαν νεκροί και τραυµατίες όµως οι ζηµιές ήταν σαφώς µικρότερες. Στο Ρέθυµνο

όλα σχεδόν τα σπίτια έπαθαν βλάβες. Η Σητεία και τα χωριά των επαρχιών

Ιεράπετρας και Μυραµπέλου υπέστησαν πολλές βλάβες. Ο σεισµός προκάλεσε

βλάβες στη Ρόδο (2000 σπίτια καταστράφηκαν), στην Κάρπαθο (8000 σπίτια

καταστράφηκαν), στην Κάσο (3 χωριά υπέστησαν σοβαρές βλάβες), στη Σύµη, στο

Καστελόριζο, στην Αµοργό, στην Κύπρο κ.α.

1881 3 Απριλίου. Χίος.

Σώθηκαν ελάχιστες κατοικίες. Τα θύµατα έφθασαν τις

3.800. Μεγάλη ήταν η καταστροφή, ειδικά στη νότια Χίο. Στα Μαστιχοχώρια που

βρίσκονται στο νότιο τµήµα του νησιού, διατηρήθηκαν δύο σπίτια στο χωριό Ληθί. Το

πατρικό σπίτι του Α. Συγγρού και της οικογένειάς του, το οποίο διατηρείται µέχρι

τώρα. Ακόµα και µέχρι σήµερα στις γενέθλιες ηµέρες των σεισµών, τελούνται

λειτουργίες και θρησκευτικές εορτές. Επίκεντρο: 11:30 38.200 26.200 7.30M και

1881 08 26 38.400 26.100, από τα δεδοµένα του NEIC, U. S. GEOLOGICAL

SURVEY

– 11 Αυγούστου 1903 Μητάτα Κυθήρων Μ= 7,9

Του σεισµού προηγήθηκε θόρυβος σύµφωνα µε µαρτυρίες, όµοιος µε ήχο

κανονιού. Το χωριό Μητάτα το οποίο ήταν χτισµένο σε αµµώδες έδαφος

καταστράφηκε ολοσχερώς, 2 παιδιά πέθαναν ενώ άλλα δύο τραυµατίστηκαν. Στο

έδαφος παρουσιάστηκαν ρωγµές, η πιο µεγάλη εκ των οποίων είχε µήκος 200 m και

πλάτος 1 m. Ζηµιές σηµειώθηκαν σε πολλά γύρω χωριά όπως στα Βαριάδικα, στον

Αβλέµονα, στο Καψάλι, στον Μυλοπόταµο, στον Ποταµό, στα Κύθηρα αλλά και σε

περιοχές της Λακωνίας. Στο Λεωνίδιο µάλιστα παρατηρήθηκαν ρωγµές στο έδαφος

και κατολισθήσεις βράχων. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο σεισµός έγινε αισθητός στη

Σαντορίνη και την Κόρινθο, όπου είχαµε µάλιστά και λίγες ζηµιές, αλλά και όλη την

Ελλάδα. Αλλά και στην Ιταλία, την ανατολική Σικελία, τη Μάλτα, τη Βεγγάζη, τη

Κυρηναϊκή Αίγυπτο, τη Μικρά Ασία και την Κωνσταντινούπολη (Mitzopoulos 1903,

AOA 1905, Eginitis 1906a, Sieberg 1932b).

Οι µετασεισµικές δονήσεις συνεχίστηκαν για αρκετό καιρό. Μάλιστα στις 24

Οκτωβρίου σηµειώθηκε µετασεισµός µετρίου µεγέθους

– 11 Αυγούστου 1904 Σάµος Μ= 6,8

Ο σεισµός προκάλεσε πολλές βλάβες σε όλο το νησί. Στη Χώρα καταστράφηκαν

εκατοντάδες σπίτια καθώς και το µεγάλο µοναστήρι της Αγίας Τριάδας. Μεγάλες

ζηµιές προκλήθηκαν στα χωριά Άνω Βαθύ, Πύργος, Κουµέϊκα, Σκουρέϊκα, Κοντέϊκα

τα οποία είναι χτισµένα σε αργιλώδες έδαφος. Σκοτώθηκαν 4 άτοµα και άλλα 7

τραυµατίστηκαν, ενώ περισσότερα από 540 σπίτια καταστράφηκαν ολοσχερώς.

Έγινε έντονα αισθητός στην Πάτµο, όπου προκλήθηκαν και ζηµιές, την Χίο, την

Ικαρία και την δυτική Μικρά Ασία, καθώς και την Σαντορίνη και την Νάξο. Μέτρια

αισθητός ήταν στην Αθήνα, το Σουέζ και την Ερυθρά θάλασσα (AOA 1910, Sieberg

1932α).

Ο κύριος σεισµός ακολουθήθηκε από µετασεισµούς οι κυριότεροι εκ τον οποίων

σηµειώθηκαν στις 12 και 18 Αυγούστου και στις 6 Οκτωβρίου και συµπλήρωσαν την

καταστροφή.

– 26 Ιουνίου 1926 Αρχάγγελος Ρόδου Μ = 8,0

Ο σεισµός κατέστρεψε ολοκληρωτικά τα χωριά Αρχάγγελος και Πυλώνα της Ρόδου.

Συνολικά κατά µήκος των ανατολικών ακτών του νησιού καταστράφηκαν 3.000 σπίτια

και 4 άνθρωποι πέθαναν. Ζηµιές σηµειώθηκαν σε σπίτια και στην Κάρπαθο, το

Καστελόριζο και την Κω, όπου γκρεµίστηκαν πολλά σπίτια. Στο Ηράκλειο

κατέρρευσαν 200 σπίτια και 550 έπαθαν επικίνδυνες βλάβες, ενώ το αρχαιολογικό

µουσείο υπέστη σοβαρές βλάβες και σηµαντικός αριθµός αρχαίων ευρηµάτων

έσπασε. Οι γειτονικές ακτογραµµές υψώθηκαν τµηµατικά περίπου 20-30 cm και

προκλήθηκε διαπλάτυνση της ακτής για µερικές δεκάδες µέτρα. Σοβαρές ζηµιές

σηµειώθηκαν και στα παράλια της Μικρά Ασίας, την Αίγυπτο και µικρότερες στη

Μέση Ανατολή. Στην Αλεξάνδρεια και το Κάιρο προκλήθηκαν πολυάριθµες

καταρρεύσεις ενώ 8 άνθρωποι σκοτώθηκαν.

Του σεισµού προηγήθηκαν µικρή κραδασµοί οι οποίοι προειδοποίησαν τους

κατοίκους του Αρχάγγελου και το έβαλαν έγκαιρα στα πόδια, όπως αναφέρει

χαρακτηριστικά η εφηµερίδα «Ακρόπολις». Τον σεισµό ακολούθησε ελαφριά δόνηση

την επόµενη µέρα και µία άλλη στις 5 Ιουλίου πιο έντονη η οποία έγινε αισθητή στην

Κρήτη (Critikos 1928b, Sieberg 1932b, Πλατάκης 1950, Ambraseys 1988b). (Σχήµα

Β.1)

– 14 Φεβρουαρίου 1930 Αϊτάνια Ηρακλείου Μ = 6,7

Ο σεισµός προκάλεσε µεγάλες καταστροφές στη βόρεια και κεντρική Κρήτη και

πολλούς τραυµατισµούς. Τα Αϊτάνια και Βάθεια καταστράφηκαν ολοσχερώς, η

Επισκοπή και οι Γούβες καταστράφηκαν στο µεγαλύτερο µέρος τους ενώ στην

Τυλισσό, το Ηράκλειο, το Ρέθυµνο, τα Ανώγεια και τα Χανιά παρατηρήθηκαν ρωγµές

στα κτίρια και πτώση καµινάδων. Ο σεισµός έγινε αισθητός σε όλη την Κρήτη και τις

Κυκλάδες και λιγότερο στην Πελοπόννησο, την Ήπειρο, την Λευκάδα, την Κέρκυρα

και την Αθήνα. Έγινε επίσης ελαφρά αισθητός και στην Αίγυπτο (ΑΟΑ 1930, Sieberg

1932b, Montandon 1953). (Σχήµα Β.2)

– 18 Μαρτίου 1953 Καλλονή Λέσβου Μ = 7,4

Ο σεισµός προκάλεσε στη Λέσβο την καταστροφή 204 οικιών, 171 υπέστησαν

σοβαρές ζηµιές και 183 ελαφρές ζηµιές. (Σχήµα Β.4

-9 Ιουλίου 1956 Αιγιάλη Κυκλάδων Μ = 7,5

(3)

Ο καταστροφικός σεισµός στο κεντρικό Αιγαίο έπληξε την Αµοργό, τη Σαντορίνη,

την Ανάφη, την Αστυπάλαια, την Ίο, την Πάρο, τη Νάξο, την Κάλυµνο, τη Λέρο, την

Πάτµο και τους Λειψούς (Σχήµα Β.7). Συνολικά 529 οικίες καταστράφηκαν, 1482

υπέστησαν σηµαντικές βλάβες και 1750 ελαφρές βλάβες. 53 άτοµα σκοτώθηκαν και

100 τραυµατίστηκαν. Πρέπει να σηµειωθεί ότι πολλές βλάβες που σηµειώθηκαν στα

πυκνοκατοικηµένα χωριά Ηµεροβίγλι, Φηρά και Οία οφείλονται στον τρόπο

οικοδόµησης των οικιών και στην ύπαρξη στοών, τόξων κλπ, κακής ποιότητας

κατασκευής µε µεγάλα ανοίγµατα και χωρίς στηρίξεις θεµελίωσης σε περιοχές µε

απότοµο ανάγλυφο.

Το σεισµό ακολούθησε σεισµικό θαλάσσιο κύµα (tsunami) µε σηµείο εκκίνησης την

τάφρο στις νοτιοανατολικές ακτές της Αµοργού και µε ύψος 25µ. στην Αµοργό, 20µ.

στην Αστυπάλαια, 10µ. στη Φολέγανδρο, 5µ. στους Λειψούς µέχρι και τη Χίο και

Ρόδο (0,15µ).

Ο Ι.Α. Αντωνόπουλος περιγράφει το θαλάσσιο κύµα όπως αυτό καταγράφηκε στα

διάφορα νησιά του Αιγαίου : «

Κατά αξιόπιστες πληροφορίες του µηχανικού του

∆ήµου της Καλύµνου 13 λεπτά µετά το σεισµό άρχισε η υποχώρηση της θάλασσας, η

οποία σε ορισµένες περιοχές έφθασε τα 200µ. από τις ακτές. Μετά από 5 λεπτά

έφθασε στο Καντούκι το πρώτο κύµα κινούµενο µε αστραπιαία ταχύτητα από Α προς

∆ και ακολούθως τα άλλα δύο που κατέκλυσαν το πεδινό µέρος της νήσου σε βάθος

200µ. Το κύµα έφθασε σε ύψος 3,60µ. Σε µερικά σηµεία η στάθµη της θάλασσας

κατήλθε κατά 2,5µ περίπου και σε άλλα ανήλθε κατά 5,5µ περίπου.

Εις τον οικισµό Ποθαία η θάλασσα αρχικά υποχώρησε και εν συνεχεία επανήλθε µε

υπερυψωµένη στάθµη και κατέκλυσε τα παραλιακά οικήµατα προξενώντας σοβαρές

ζηµιές. Σηµειώθηκαν τρεις διαδοχικές υποχωρήσεις της θάλασσας, εκ των οποίων η

τρίτη ήταν µεγαλύτερη. Κατά την υποχώρηση τα ύδατα παρέσυραν ζώα, δένδρα,

σκεύη και κουφώµατα οικιών σε απόσταση 1000 – 1500µ. Σε µερικά σηµεία

παρατηρήθηκε πρόσχωση της παραλίας, στα περισσότερα όµως απογύµνωση του

εδάφους. … Η ορµή των υδάτων ήταν τόσο µεγάλη, ώστε τεχνητοί ογκόλιθοι

προοριζόµενοι για την επισκευή του λιµένος ευρισκόµενοι 100µ. περίπου εντός της

ξηράς, υπέστησαν σοβαρές ζηµιές. Περισσότερα από 30 αλιευτικά σκάφη και ένα

µεγάλο ιστιοφόρο παρασύρθηκαν. Τρία άτοµα πνίγηκαν και µια µεγάλη έκταση

καλλιεργίσιµης γής αχρηστεύθηκε από την κατάκλυση της θάλασσας.

Στην Αστυπάλαια (Λειβάδι) η στάθµη της θάλασσας µε τη λήξη του σεισµού

κατήλθε περί τα 5µ. και τα ύδατα απεσύρθησαν αρχικά σε απόσταση 100µ. και

ακολούθως επροχώρησαν σε βάθος 400µ. από την ακτή και µέχρι ύψος 4µ.

Βυθίστηκαν 12 αλιευτικά σκάφη, κατεκλύσθησαν καλλιεργήσιµες εκτάσεις,

παρασύρθηκαν περιουσίες και τραυµατίστηκαν δύο άτοµα

– 14 Μαΐου 1959 Πιτσίδια Ηρακλείου Μ = 6,3

Καταστροφικός σεισµός που έπληξε την Κεντρική Κρήτη και κυρίως την περιοχή

Μεσσαράς (Σχήµα Β.8). 50 µέτρα από την παραλία των Ματάλων παρατηρήθηκαν

δυο ρωγµατώσεις µήκους 150 και 200 µέτρων και ανοίγµατος 2.5 εκατ. Κοντά στο

χωριό Πιτσίδια, στη θέση Κόµος παρατηρήθηκε µια άλλη ρωγµάτωση µήκους 200

µέτρων και ανοίγµατος 2.5 εκατ. Αναφέρθηκαν πολλές καταπτώσεις βράχων στις

περιοχές των χωριών Πιτσίδια, Πόµπια, Καµηλάρι και Ακούµια. Η παροχή των

πηγών αυξήθηκε καθώς και η στάθµη των πηγαδιών στις περιοχές Αντισκάριαν και

Λήσταρος. 8 άτοµα τραυµατίστηκαν, ενώ από 18933 κτίρια της περιοχής Ηρακλείου

17 κατέρρευσαν, 290 καταστράφηκαν, 902 υπέστησαν σοβαρές βλάβες και 2767

ελαφρές βλάβες. Επίσης στην περιοχή Ρεθύµνου αναφέρθηκαν 139 ολικές ή µερικές

καταστροφές κτιρίων, 169 κτίρια µε σοβαρές βλάβες και 85 µε ελαφρές βλάβες.

– 9 Μαρτίου 1965 Αλόννησος Μ = 6,1

Καταστροφικός σεισµός στην περιοχή των Βόρειων Σποράδων µε ζηµιές κύρια στα

νησιά Αλόνησος και Σκόπελος (Σχήµα Β.9). Σύµφωνα µε επίσηµα στοιχεία 455 οικίες

στην Αλόνησο καταστράφηκαν ή υπέστησαν ανεπανόρθωτες βλάβες και 106 οικίες

υπέστησαν ελαφρότερες ζηµιές. Στη Σκόπελο οι αντίστοιχοι αριθµοί ήταν 1486 και

900. 2 άτοµα σκοτώθηκαν και 2 τραυµατίστηκαν.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s