Η ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ (ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑ) ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ1821


Ο διαβόητος ΜΕΧΜΕΤ ΣΟΥΚΙΟΥΡΜΠΕΗΣ, Μπέης Μουτεσαρίφης του Σαντζακίου της Ρόδου.
Ο διαβόητος ΜΕΧΜΕΤ ΣΟΥΚΙΟΥΡΜΠΕΗΣ, Μπέης Μουτεσαρίφης του Σαντζακίου της Ρόδου.

Η Ρόδος επαρχεία του Οθωμανικού κράτους, πρωτεύουσα του νησιωτικού συμπλέγματος, έδρα του Τούρκου διοικητή (Βαλή) και βάση στρατευμάτων, με Οθωμανικό πληθυσμό να κατοικεί μέσα στο κάστρο, δεν μπόρεσε να πάρει ενεργό μέρος στην επανάσταση του 1821. Συμβάλλει όμως, στον αγώνα για την ανεξαρτησία του υπόδουλου Έθνους. Επίλεκτα μέλη της, μυούνται στη Φιλική Εταιρεία, με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Αγάπιο. Όμως, το κίνημα που δημιουργήθηκε, προδόθηκε και μυημένοι σε αυτό συλλαμβάνονται, βασανίζονται και φυλακίζονται. Ροδίτες, σπουδαστές στην Ευρώπη, έμποροι της Αιγύπτου και όσοι έφυγαν στην Επαναστατημένη Ελλάδα, παίρνουν μέρος στην επανάσταση και βοηθούν οικονομικά τον αγώνα.

Πάτμιος είναι ο Εμμανουήλ Ξάνθος, ένας απο τους τρείς ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας, όπως επίσης Πάτμιος είναι και ο φλογερός απόστολος και αγωνιστής Δημήτριος Θέμελης, ο οποίος επισκέπτεται τα περισσότερα νησιά και μυεί όλα τα σημαίνοντα πρόσωπα στη Φιλική Εταιρεία, προετοιμάζοντας το γενικό ξεσηκωμό.

Διοικητής της Ρόδου τα χρόνια της επανάστασης (1822-1835), ήταν ο διαβόητος Μεχμέτ Σουκιούρμπεης, Μπέης Μουτεσαρίφης του Σαντζουκίου της Ρόδου, που η παράδοση τον περιγράφει ως τρομερό χριστιανομάχο, ανάλγυτο και τυραννικό. Είχε αντικαταστήσει τον φιλέλληνα Γιουσούφ Βέη, που μετατέθηκε στη Χίο με τον τίτλο του Πασά. Λέγεται ότι ο Σουκιούρμπεης καταγόταν απο τη Μάνη, γόνος της αρχοντικής οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων και αδελφός του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Στη Ρόδο, διέμενε στη συνοικία του Νιοχωριού, στου <<Μουσταφά Καπιτάνου το Σαράϊ>>, κοντά στη σχολή των <<Φρέρηδων>>. Μικρό παιδί το πήραν οι Τούρκοι και τούρκεψε.  Κι όπως ήταν έξυπνος ανέβηκε γρήγορα στα αξιώματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ως Ναύαρχος επισκέφθηκε τη Μάνη, την πατρίδα του και τον υποδέχθηκε εθυμοτυπικά ο ίδιος ο αδελφός του ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Ζήτησε να δεί τη γριά αρχόντισα, την μαυρομιχάλαινα και όταν βρέθηκε μπροστά της γονάτισε, της φίλισε το χέρι και της είπε ότι είναι ο χαμένος της γιός. Εκείνη αγέρωχη αρχόντισα του δήλωσε πως δεν μπορεί να έχει Τούρκο γιό και τον έδιωξε ασυγκίνητη.

Αλλά αν η Ρόδος δεν μπόρεσε να επαναστατήσει, τα άλλα μας νησιά ξεσηκώνονται και στέκονται αλλληλέγκυα στο μαχόμενο έθνος. Πρώτη η Πάτμος υψώνει την σημαία της επανάστασης με υποκίνηση του Πάτμιου Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλου, ο οποίος κυρήχθηκε έκπτωτος για τη δράση του υπέρ του αγώνα.

Τον Απρίλη του 1821 ξεσηκώνεται η Κάσσος και θέτει στη διάθεση του αγώνα τη ναυτική της αρμάδα. τα μέχρι τότε εμπορικά της καράβια οπλίζονται με κανόνια και αρχίζουν την πολεμική τους δράση. Τα Κασσιώτικα καράβια πλέουν προς τη Ρόδο με ξεδιπλωμένες τις επαναστατικές τους σημαίες και αρχίζουν τον κανονιοβολισμό του φρουρίου της, προκαλώντας πανικό στους Οθωμανούς του νησιού.

Την κάσσο ακολουθεί η Κάρπαθος, η Χάλκη, η Νίσυρος, η Σύμη, η Τήλος, η Κάλυμνος, η Λέρος, η Κώς, το Καστελόριζο, η Αστυπάλαια, όλα τα Δωδεκάνησα σηκώνουν τη σημαία της λευτεριάς και διώχνουν της τουρκικές φρουρές.

Στην Κώ, στίφη φανατισμένων μουσουλμάνων ξεχύνονται στο νησί, σφάζουν, λεηλατούν και εξανδραποδίζουν. Τα νησιά φοβούνται τα αντίποινα. Και τότε δύο Κασσιώτικα πολεμικά καράβια αναλαμβάνουν να περιπολούν νύχτα και μέρα το στενό της Ρόδου, άγρυπνοι φύλακες της Σύμης, της Χάλκης, της Τήλου και της Νισύρου.

Αλλά η Κασσιώτικη αρμάδα προσπαθεί να βοηθήσει και την Κρήτη, παίρνοντας τροφές, όπλα, εφόδια στο επαναστατημένο νησί και μεταφέροντας Κρητικούς πρόσφυγες στην Κάσσο και την Κάρπαθο. Σ’ εκείνες τις πολεμικές επιχειρήσεις θα σκοτωθεί , πολεμόντας ηρωϊκά, ο Καπετάν Θόδωρος Κανταριτζής, ένας απο τους πιο δοξασμένους καπετάνιους της Κάσσου.

Οι ναυτικές επιχειρήσεις των Κασσιωτών γίνονταν όλο και πιο παράτολμες. καταστρέφουν τουρκικά πλοία μέσα στον κόλπο της Αττάλειας, επιχειρούν ριψικίνδυνες επιδρομές στο Καστελόριζο και ιδιαίτερα στο λιμάνι της Δαμιέτης της Αιγύππτου, με τον καπετάν Χατζή-Νικόλα Μακρή. Αιχμαλοτίζουν 36 πλοία γεμάτα τροφές, που τις μετέφεραν στη λιμοκτονούσα Κάσσο, τα δε καράβια τα παρέδωσαν στην επαναστατική κυβέρνηση για να τα μετατρέψει σε πυρπολικά.

Το 1824 η αρμάδα του Μεχμέτ Αλή, μεταφέροντας χιλιάδες στρατιώτες, ανεβαίνει στο Αιγαίο. Οι Κασσιώτες αντιλαμβάνονται ότι είναι ο πρώτος στόχος, αλλά δεν πτοούνται. Οχυρώνουν το νησί σε όλα τα σημεία μιας πιθανής απόβασης των τούρκοαιγυπτίων και εξοπλίζουν όλους, όσους μπορούν να κρατήσουν όπλα, υπερήφανοι και αποφασισμένοι για τον έσχατο αγώνα και την αναπόφευκτη υπέρτατη θυσία. Η Κρήτη είδη είχε πέσει και η επανάστασή της είχε καταπνιγεί στο αίμα.

Αρχές Μαϊου του 1824 και ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος ζώνει την Κάσσο. Οι τούρκοι προσπαθούν να βγούν και το ηρωϊκό νησί τους αποθεί. Μα πόσο μπορεί να αντέξει; γράφουν στην κυβέρνηση και ζητούν απεγνωσμένα βοήθεια, περιγράφοντας την τραγική κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Είναι η περίοδος του εμφυλίου σπαραγμού στην ηπειρωτική Ελλάδα, το δάνειο δεν έρχεται, οι ιδιωτικοί πόροι είναι πενιχροί και δεν επαρκούν ούτε για τις δικές τους ανάγκες. Η Κάσσος θα μείνει μόνη. Η εχθρική αρμάδα αφού ανασυντάχθηκε, ανυσχημένη απο 35 ακόμα πλοία, αεχίζει την ασφικτική της πολιορκία, απο τη θάλασσα, με επικεφαλής τον Χουσείν Μπέη. Είναι 27 Μαϊου του 1824, ημέρα Σάββατο. Η μέρα της θυσίας πλησιάζει. Ακολουθούν φονικές μάχες και οι τουρκοαιγύπτιοι αποβιβάζουν 200 άνδρες σε ερημική παραλία του νησιού για να κυκλώσουν τους μαχητές του νησιού. Ο ίδιος ο Χουσείν βγήκε στη στεριά με 2000 άνδρες.

Οι Κασσιώτες πολεμιστές με τους αρχηγούς τους, Ιωάννη Γρηγοριάδη και Μάρκο Μαλλιαράκη, μετά απο σφοδρή και άνιση μάχη με πολλούς νεκρούς, υποχωρούν στα βουνά αφήνοντας τα χωριά στα χέρια των εχθρών. Οι τουρκοαιγύπτιοι ρίχτηκαν στη σφαγή, την αρπαγή και σε κάθε είδους κτηνωδία. 2000 γυναικόπαιδα εξανδραποδίστηκαν και μεταφέρθηκαν για να πουληθούν στα σκλαβοπάζαρα της ανατολής και της αφρικής. Ο καπετάν Μάρκος Μαλλιαράκης που με λίγους αγωνιστές αντιστάθηκαν σθεναρά στα βουνά απέναντι σε 2000 αιμοχαρείς τουρκοαιγύπτιους, πιάστηκε ζωντανός και οδηγήθηκε μπροστά στον Πασά. Κατάφερε να λυθεί και να σκοτώσει 3 τούρκους, μέχρι που χύμηξαν όλοι οι άλλοι πάνω του και με τις σπάθες τους τον κομμάτιασαν. Έτσι πέθανε ο Μάρκος, έτσι πατήθηκε η Κάσσος. Η καταστροφή της θα συγκλονίσει την Ελλάδα.

Την κατάληψη της Κάσσου ακολούθησε η κατάληψη της Καρπάθου, της Χάλκης της Σύμης και των άλλων επαναστατημένων νησιών.

Τα πράγματα προχωρούν με γοργούς ρυθμούς. Ο αιγυπτιακός στόλος αποτελούμενος απο 245 πλοία διαιρούμενα σε 3 μοίρες, ξεκίνησε απο την Αίγυπτο και φθάνει στην Ελλάδα. Η πρώτη μοίρα φθάνει στη Ρόδο, λίγο μετά και οι άλλες δύο, με τον Ιμπραήμ. Πολλά ξένα μεταγωγικά που συμετέχουν έχουν διάφορες Ευρωπαϊκές σημαίες. Η Ρόδος και η Μάκρη απέναντι είναι ο χώρος που συγκεντρώνονται.

Πολλά θλιβερά επισόδια διηγούνται για την έξοδο των πληρωμάτων στην πόλη. Οι κάτοικοι κυρίως οι γυναίκες, κλείνονται στα σπίτια για να αποφύγουν τους βανδαλισμούς. Είναι οι λεγόμενοι <<γαλουντζήδες>> που μεθούσαν και άρχιζαν τις βιαιότητες έως τα Τριάντα. Σκότωσαν τον πλοίαρχο Μάκρα με 3 ναύτες και διαρπάσαν το πλοίο του στο Μανδράκι.

Ο Ελληνικός στόλος θα εκδικηθεί για την Κάσσο και τα Ψαρά, που και αυτά είχαν το ίδιο φρικτό τέλος, όταν στις 29 Αυγούστου του 1824, στο Μικρασιατικό κόλπο του Γέροντα, απέναντι απο την Κάλυμνο, θα δώσει τη μεγαλύτερη ναυμαχία της Επανάστασης. Ο ναύαρχος Μιαούλης, παρά την αριθμιτική υπεροχή του εχθρού, θα κάψει τα πλοία τους και θα πετύχει πρωτοφανή νίκη, προκαλώντας παραλήρημα χαράς στο λαό της Καλύμνου που υποδέχθηκε τους δοξασμένους ναυμάχους, όταν τα καράβια αγκυροβόλησαν μετά τη ναυμαχία στο νησί τους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s