ΤΟ ΜΕΓΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΡΑΤΟΣ

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑ – Ε.Φ.Τ.Α.


Η εκπαίδευση και η διαχείρηση της εκπαίδευσης στην Αστυπάλαια ήταν υπόθεση του Εκκλησιαστικού Φιλλανθρωπικού Ταμείου. Στο βιβλίο ΚΩΔΙΞ Α ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ 1865 – 1919 βρίσκουμε τον πρώτο Κανονισμό των σχολών της Αστυπάλαιας του έτους 1903.

Σύμφωνα με τον κανονισμό οι συντηρούμενες Σχολές ήταν μικτές αποτελούμενες απο αγόρια και κορίτσια και διαιρούνταν σε δύο τμήματα, την κατώτερη με τέσσερις τάξεις και στην ανώτερη με τρείς τάξεις. Στο κατώτερο τμήμα διδάσκονταν η δημοτική εκπαίδευση ενώ στο ανώτερο η μεσαία και εγκύκλια σύμφωνα με τα τελευταία μεθοδικά συστήματα. Η εκπαιδευτική διαδικασία επιτηρούνταν απο εφορία αποτελούμενη απο τον Μητροπολίτη ή τον Επίτροπο του ως πρόεδρο και 4-5 μέλη που εκλέγονταν ανάμεσα στους ευηπόληπτους και μορφωμένους κατοίκους του νησιού ύστερα απο Γενική Συνέλευση των κατοίκων.

Καθήκοντα της Εφορίας ήταν: να εκλέγει, να συμφωνεί και να διορίζει το απαιτούμενο διδακτικό προσωπικό μέσα σε οκτώ ημέρες απο το τέλος των γενικών εξετάσεων και να συνάπτει με κάθε διδάσκαλο ξεχωριστά συμβόλαιο όπου θα αναφέρονται τα καθήκοντα, οι όροι της διδασκαλίας και ο μισθός του διδασκάλου. Να επισκέπτεται και να επιτηρεί την εύρυθμη λειτουργ’ια των σχολών, να εγκρίνει το ωριαίο πρόγραμμα των διδακτέων μαθημάτων και τα διδακτικά βιβλία, να επιβλέπει την πιστή εκπλήρωση των καθηκόντων των διδασκάλων και σε περίπτωση μη βελτιώσεως κάποιου δασκάλου ή πταίσματος αυτού να τον αποβάλη, να λαμβάνει πρόνοια για την καλή και ασφαλή τήρηση της βιβλιοθήκης και να φροντίζει για την έγκαιρη πληρωμή των μισθών του προσωπικού των Σχολών.

Kαθήκοντα των διδασκάλων όταν διορίζονταν ήταν:

  • Να συντάσσουν το πρόγραμμα και να ορίζουν τα διδακτικά βιβλία κατά το διορισμό τους.
  • Να προσέρχονται καθημερινά πριν την έναρξη των μαθημάτων και να παραμένουν στην σχολή μέχρι της απόλυσης των μαθητών.
  • Να φυλάσσουν ακριβώς το πρόγραμμα διδασκαλίας.
  • Να μην απουσιάζουν χωρίς δικαολογημένη αιτία.
  • Να διδάσκουν ευμεθόδως και σύμφωνα με τους νέους οδηγούς των εγκεκριμένων μαθημάτων.
  • Να καθιστούν τους μαθητές αυτενεργούς και να φροντίζουν να διεγείρουν κατάλληλα το φρόνημα, το αίσθημα και την φιλοτιμία των μαθητών.
  • να διαπαιδαγωγούν τους μαθητές ώστε να καταστούν χρηστοί πολίτες και ευσεβείς χριστιανοί.
  • Να διαπαιδαγωγούν πατρικά τους μαθητές ώστε να φοιτούν τακτικά στη Σχολή και παράλληλα να φοιτούν τακτικά και στην Εκκλησία.
  • Να αναγιγνώσκουν και να ψάλουν σε αυτήν ώστε να δείνουν οι ίδιοι οι δάσκαλοι το παράδειγμα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στα συμφωνητικά που υπέγραφαν οι διδάσκαλοι πριν αναλάβουν υπηρεσία στις Σχολές του νησιού συμφωνούσαν να φοιτούν τακτικά τις Κυριακές και τις εορτάσιμες ημέρες στις Εκκλησίες και να ψ΄λουν σε καθορισμένους ναούς. Επίσεις όφειλαν να τηρούν τακτικά μαθητολόγιο με τα στοιχεία των μαθητών καθώς και να καταγράφουν τις απουσίες τους και τον ημερήσιο βαθμό ικανότητας και επιμέλειας τους. Σε περίπτωση συνεχών μη δικαιολογημένων απουσιών κάποιου μαθητή ή αδιόρθωτης συμπεριφοράς, οφείλου μέσω του Διευθυντή να αναφέρονται στην Εφορία η οποία θα επιβάλει την δέουσα ποινή μετά απο την σχετική παραίνεση ή εν ανάγκη και την αποβολή.

Σε πρακτικό της 25ης Ιουνίου 1906 αναφέρεται ότι <<απαγορεύεται αυστηρώς η δια κτυπήματος τιμωρία των μαθητών παρά των διδασκάλων και πας παραβάτης του όρου τούτου θα ζημιούται δια της αφαιρέσεως μιας λίρας Οθωμανικής εκ του μισθού του, και εν υποτροπή θα αποβάλληται>>.

Στο ίδιο θέμα αναφέρεται και ο κανονισμός των Σχολών της Κοινότητος Αστυπάλαιας του έτους 1910: << Απαγορεύεται η προς επίπληξιν η παραίνεσιν μαθητού τινός τιμωρία δια κτυπήματος δια της χειρός ή δια άλλου αντικειμένου υπο του διδασκάλου,…>>. Οφείλουν να τειρούν τακτικά τους εβδομαδιαίους ελέγχους των μαθητών τους οποίους επιθεωρούν και υπογράφουν οι γονείς των μαθητών. πραγματοποιούν τις εξετάσεις των μαθητών εκτός απο τις ημερήσιες, δύο φορές το χρόνο, τις χειμερινές ή μερικές στα τέλη Ιανουαρίου και τις θερινές ή γενικές στα τέλη Ιουνίου, προφορικά, αφού απαραιτήτως γίνουν οι γραπτές σε όσα μαθήματα επιβάλλεται και δεκαπενθήμερη επανάλυψη για τις χειμερινές και τριανταήμερη για τις θερινές.

Το σχολικό έτος αρχίζει απο την 1η Σεπτεμβρίου και λήγει γύρω στα τέλη Ιουνίου και οι διακοπές απο την 1η Ιουλίου μέχρι το τέλος Αυγούστου. Εορτάσιμες ημέρες ορίζονται όλες οι Κυριακές, οι Δεσποτικές και θεομητωρικές εορτές και των αγίων που τιμώνται περισσότερο στο Νησί και συγκεκριμένα η 4,8,14 Σεπτεμβρίου, η 26 Οκτωβρίου, η 8,14,21 Νοεμβρίου, η 6,24,25,26 Δεκεμβρίου, η 1,5,6,7,30 Ιανουαρίου, η 2 Φεβρουαρίου, η 25η Μαρτίου, η 23 Απριλίου, η 21 Μαϊου, η 24 Ιουνίου, τα Σάββατα των Αποκρεώ και της Τυρινής, η ονομαστική εορτή του κατά καιρώ Μητροπολίτου, απο το Σάββατο του Λαζάρου μέχρι της Δευτέρας του Θωμά, η πέμτη της Αναλύψεως καθώς και ορισμένες απο τη Διοίκηση της Αστυπάλαιας εορτάσιμες ημέρες της Σχολής. Η φράση <<Σεβαστή Διοίκηση>> αναφέρεται στο καταστατικό του έτους 1917, όταν οι Ιταλοί ήχαν είδη καταλάβει απο τις 28 Απριλίου 1912 την Αστυπάλαια. Στις επίσημες εορτές του Οσίου Ανθίμου, του Ευαγγελισμού, της Ζωοδόχου Πηγής, του Θωμά, του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Νικολάουοι διδάσκαλοι οφείλουν να συνοδεύουν τους μαθητές στον Εσπερινό και την Λειτουργία.

Οι μαθητές γίνονται δεκτοί για εγγραφή στην αρχή της σχολικής χρονιάς έχοντας συμπληρώσει το πέμτο έτος της ηλικίας τους. Οφείλουν να φοιτούν τακτικά στη σχολή, να μην διακόπτουν τη φοίτησή τους χωρίς αιτία ή να απασχολούνται σε οικιακές ή άλλες εργασίες των γονέων, να προσέρχωνται στη Σχολή ντυμένοι λιτά αλλά καθαροί στο σώμα και στα ρούχα, να φέρωνται ευπρεπώς στούς διδασκάλους και κόσμια προς τους συμαθητές τους όχι μόνο μέσα στη σχολή αλλά και έξω απο αυτή, να είναι επιμελείς στα μαθήματά τους, να τηρούν τα βιβλία και τα τετράδιά τους καθαρά και σε καλή κατάσταση. όσοι παραβαίνουν αυτά τα καθήκοντα πρώτα παραινούνται απο τους διδασκάλους τους, κατόπιν απο την Εφορία και σε περίπτωση υποτροπής τους επιπλήττονται και εάν δεν διορθώνονται αποβάλλονται απο τη Σχολή.

Οι γονείς των μαθητών οφείλουν να στέλνουν τακτικά τα παιδιά τους στη Σχολή και να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις του κανονισμού. Οι μαθητές όταν αποφοιτούν απο την Σχολή λαμβάνουν ενδεικτικό υπογεγραμμένο απο τους διδασκάλους και την Εφορία και επικυρωμένο πο τον Μητροπολίτη και στο οποίο ορίζονται τα διδαχθέντα μαθήματα και ο βαθμός της ικανότητας, της προόδου και της διαγωγής τους.

Σε πρακτικό της 6ης Σεπτεμβρίου 1905 οι Δημογέροντες της Εκκλησιαστικής Επιτροπής λαμβάνοντας υπ΄όψιν την ανέχεια όλων σχεδόν των μαθητών της ελληνικής και Δημοτικής Σχολής ενέκριναν προς ευκολίαν και τακτική φοίτηση των μαθητών να χωρηγούνται δωρεάν τα προς χρήση και μάθηση βιβλία και να επιστρέφονται μετά το τέλος των εξαιτάσεων στο Ταμείο για να χρησιμοποιούνται απο τους μεταγενέστερους.

Απο την 1η Σεπτεμβρίου 1923 μμέχρι την 30η Ιουλίου 1924 η Εφορία των Σχολών διόρισε Επιστάτη στις Σχολές με καθήκοντα :

  • Την καθαριώτητα των αιθουσών διδασκαλίας.
  • Την επίβλεψη των μαθητών κατά τις ώρες που μένουν χωρίς εργασία ή τιμωρούνται απο τους διδασκάλους ή βρίσκονται σε διάλειμμα.
  • Την κωδωνοστασία προς πρόσκληση προς το Σχολείο καθώς και την έναρξη και λήξη κάθε μαθήματος.
  • Την καταγγελία προς τον Διευθυντή κάθε άτακτου ή μη εργαζόμενου μαθητή και την καλιέργεια του Σχολικού κήπου.

Στις 17 Ιουλίου 1923 αναθεωρήθηκαν κάποια άρθρα του κανονισμού των Σχολών του 1917. Στο 1 άρθρο αναφέρεται: <<Αι σχολαί της κοινότητος Αστυπαλαίας, μικταί ούσαι, διαιρούνται εις δύο τμήματα εις εξατάξιον Αστικήν Σχολήν και εις ημιγυμνάσιον, συγκείμενον εκ δύο τάξεων. Συντηρούνται δε εκ προσόδων αφιερωμάτων>>. Το ημιγυμνάσιο λειτούργησε ως δημόσιο μετά την Ενσωμάτωση μέχρι τη σχολική χρονιά 1949-1950 και στη συνέχεια καταργήθηκε απο το Ελληνικό κράτος.

Το Ε.Φ.Τ.Α., προεδρέυοντος του Αρχιμανδρίτη Σεραφείμ Στελίδη προχώρησε το 1955 (Υπ. Απόφαση 04/06/1955) στην ίδρυση Ιδιωτικού Ημιγυμνασίου με την επωνυμία <<Ιδιοτικόν Ναρκίσειον Ημιγυμνάσειον Αστυπαλαίας>>(Ι.Ν.Η.Α.) πρεοκειμένου να καλύψει τις εκπαιδευτικές ανάγκες των νέων Αστυπαλιτών που στρέφονταν σε Επαγγελματικές Σχολές. Το ίδρυμα διέθετε το κτίριο του σχολείου και αναλάμβανε την επίπλωση, τα όργανα, τα βιβλία και τη γενικότερη συντήρηση αλλά και την καταβολή ενός επιδόματος στους καθηγητές που θα αποδέχονταν το διορισμό τους στο Γυμνάσιο της Αστυπάλαιας, ενός νησιού που βρισκόταν στην άγονη γραμμή.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s