Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΟΚΡΑΤΙΑ


Η εξουσία των Ιταλών στα Δωδεκάνησα κράτησε 31 χρόνια (1912-1943).

Η πρώτη περίοδο της Ιταλοκρατίας (1912-1925) χαρακτηρίζεται απο την αυτονομία των Ελληνικών σχολείων, που συνεχίζουν την λειτουργία τους με το ισχύον προνομιακό καθεστώς: διευθύνονται απο Σχολικές Εφορίες , που εκλέγονται απο τις Ελληνικές κοινότητες και η εποπτεία της λειτουργίας τους ανήκει στην Εκκλησία. Οι κοινότητες έχουν υποχρέωση της επάνδρωσης των σχολείων και της μισθοδοσίας του προσωπικού τους.

Η δεύτερη περίοδος της Ιταλοκρατίας (1926-1943) χαρακτηρίζεται απο την ημιαυτονομία με την ανάμειξη της Ιταλικής διοίκησης στα σχολεία και στη συνέχεια την πλήρη κατάργηση της Ελληνικής εκπαίδευσης. Ο σχολικός κανονισμός της 1ης Ιανουαρίου 1926 διακρίνει τα σχολεία σε:

  1. Βασιλικά Ιταλικά σχολεία, δηλαδή κρατικά που ακολουθούσαν το πρόγραμμα του ιταλικού Υπουργείου Παιδείας.
  2. Επιχορηγούμενα, δηλαδή τα Ελληνικά κοινοτικά που ακολουθούσαν το πρόγραμμα διδασκαλίας των Βασιλικών σχολείων και συντηρούνταν κατά ένα μέρος απο τους Ιταλούς.
  3. Κοινοτικά, δηλαδή ιδιωτικά σχολεία που ακολουθούσαν το πρόγραμμα του Ελλήνικού Υπουργείου Παιδείας και δεν αναγνωρίζονταν ως ισότημα με τα προηγούμενα.

Επιβάλλεται η διδασκαλία της Ιταλικής γλώσσας τουλάχιστον για 4 ώρες την εβδομάδα, καταργούνται οι σχολικές εφορείες, η Ιταλική διοίκηση διορίζει και απολύει το διδακτικό προσωπικό και η εποπτεία των σχολείων ανήκει στο κράτος. Οι αντιδράσεις ήταν έντονες. Τα σχολεία είχαν αρχίσει να κλείνουν και οι μαθητές να μην προσέρχονται στα μαθήματα.

Η ανάλυψη της διοίκησης της Δωδεκανήσου απο τον De Vecchi επιφύλασσε ακόμα πιο δύσκολες μέρες για τους Δωδεκνήσιους. Ο στόχος ήταν πλέον ολοφάνερος: ο πλήρης εξιταλισμός των κατοίκων και κυρίως των σχολείων. Το 1937 εκδόθηκε διάταγμα το οποίο απαγόρευε επίσημα την Ελληνική γλώσσα και κάθε επαφή με την Ελλάδα. Ιταλοποιούνται οριστικά όλα τα σχολεία. Η Ελληνική γλώσσα διδάσκεται πλέον ως τοπική διάλεκτος μόνο δύο ώρες την εβδομάδα και όλα τα μαθήματα γίν ονται στα Ιταλικά. Πολλά παιδιά έμειναν αγράμματα ή στερήθηκαν  την δινατότητα να διδαχθούν την μητρική τους γλώσσα. Η κατάσταση αυτή επικράτησε μέχρι το 1943, όταν η Ιταλία ηττημένη συνθηκολόγησε.

Οι Γερμανοί τέλος άφησαν την εκπαίδευση στα χέρια του Δωδεκανησιακού λαού. Τα σχολεία άρχισαν πάλι να λειτουργούν και επέτρεψαν την λειτουργία κατηχητικών σχολείων για την διδασκαλία της ορθόδοξης πίστης, έμμεσα και της Ελληνικής γλώσσας. Ήδη απο το 1941 είχε αρχίσει δειλά ο θεσμός των κατηχητικών σχολείων, που βρίσκονταν κάτω απο την επίβλεψη των κατα τόπους Μητροπόλεων. Η ύλη συστηματοποιήθηκε και ενισχύθηκε σε ώρες, εκτός αποτα θρησκευτικά διδάσκονταν η Ελληνική γλώσσα, η ιστορία και ο πολιτισμός κρυφά και με πολλές προφυλάξεις. Τα Ελληνορθόδοξα κατηχητικά σιγά – σιγά  επανδρώθηκαν και με δασκάλους δυπλωματούχους ή με ενδεικτικό γυμνασιακών τάξεων, οι οποίοι κατά την Ενσωμάτωση διατηρήθηκαν σαν δάσκαλοι. Παράλληλα κάθε σπίτι γίνεται και ένα κρυφό σχολείο όπου οι Δωδεκανήσιοι δάσκαλοι αναλάμβαναν την Ελληνική εκπαίδευση.

Με την  Ενσωμάτωση πλέον το 1948 σε όλα τα νησιά συστήθηκαν γυμνάσια, εξατάξια και ημιγυμνάσια.

Advertisements

4 σκέψεις σχετικά με το “Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΟΚΡΑΤΙΑ

  1. Bασίλης Γκανιάτσας

    Συγχαρητήρια για την καταπληκτική ιστοσελία – πραγματικά πολύ εντυπωσιακό σπάνιο υλικό.
    Μήπως γνωρίζετε τον αρχιτέκτονα ( μάλλον Ιταλό) του παλιού γυμνασίου της Χώρας που χτίστηκε 1926-1930 με δαπάνες του Αμερικανικού Συλλόγου Αστυπαλιτών ?
    Θα με ενδιέφερε οτιδήποτε για το κτήριο και την περιοχή της Πορταϊτισσας
    Ευχαριστώ πολύ εκ των προτέρων
    Βασίλης Γκανιάτσας, Αρχιτέκτων – Καθηγητής ΕΜΠ

      1. Bασίλης Γκανιάτσας

        Στο δήμο έχω ήδη ρωτήσει – Ίσως η απάντηση να βρίσκεται καπου στα αρχεία του ΕΦΤΑ ή του Αμερικανικού συλλόγου αστυπαλιτών που το χρηματοδότησε, για το οποίο όμως δεν μπορω να βρω επαφή.
        Ευχαριστώ για την απάντηση – αν υπάρξει κάτι νεώτερο παρακαλώ ειδοποιήστε με

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s