ΤΟ ΜΕΓΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΡΑΤΟΣ

ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 13 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – 13 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ


ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ – ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ- ΟΙ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ – ΟΙ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΤHΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

  1. Πώς προέκυψε το ζήτημα των γκρίζων ζωνών;

    Η καινοφανής θεωρία περί <<ΓΚΡΙΖΩΝ ΖΩΝΩΝ>> εμφανίστηκε από τους Τούρκους στα μέσα της δεκαετίας του ΄90 και συνίσταται στην αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε μια σειρά Νήσων, Νησίδων και βραχονησίδων στο Ανατολικό Αιγαίο. Σύμφωνα με την θεωρεία αυτή, η Ελληνική κυριαρχία εκτίνετε μόνο σε εκείνα τα Νησιά τα οποία αναφέρονται ονομαστικά στα κείμενα των συνθηκών με τις οποίες αυτά παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα.

  2. Ποια είναι αυτά τα κείμενα;

    Πρόκειται για τη συνθήκη της Λωζάνης του 1923 και για τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947. Η Λωζάνη προέβλεπε την Ελληνική κυριαρχία σε όλα τα Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (και ειδικότερα στη Λήμνο, στη Σαμοθράκη, στη Μυτιλήνη, στη Χίο, στη Σάμο και στην Ικαρία) με εξαίρεση την Ίμβρο, την Τένεδο και τις Λαγούσες, που παρέμεναν υπό Τουρκική κυριαρχία, και τα Δωδεκάνησα τα οποία βρίσκονταν υπό Ιταλική κατοχή. Η Τουρκία μάλιστα είχε τότε παραιτηθεί κάθε δικαιώματος και τίτλου για τα Δωδεκάνησα υπέρ της Ιταλίας (τα οποία αναφέρονταν ονομαστικώς), <<καθώς και των Νησίδων των εξ’ αυτών εξαρτωμένων>> . Μετά τον Β’ Παγκόσμιο

    Πόλεμο με την Συνθήκη των Παρισίων του 1947 η Ιταλία παραχώρησε στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα, <<ως και τας παρακείμενας Νησίδας>>. Άρα το καθεστώς της Ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή αυτή τόσο ως προς τα Νησιά όσο και ως προς τις Νησίδες είναι σαφές.

  3. Τι συμβαίνει με τα θαλάσσια σύνορα στην περιοχή του Ανατολικού Αιγαίου;

    Τον Ιανουάριο του 1932 υπογράφει μια Ιταλοτουρκική συμφωνία με την οποία οριοθετήθηκαν τα χωρικά ύδατα των δύο χωρών μεταξύ της Μικρασιατικής Ακτής και του Δωδεκανησιακού συμπλέγματος. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι τα περίφημα Ίμια, τα οποία περιήλθαν τότε στην Ιταλία, αναφέρονται ονομαστικά σε συμπληρωματικό πρωτόκολλο της Συμφωνίας αυτής. Όπως προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο, όταν τα Δωδεκάνησα περιήλθαν στην Ελλάδα, συνέχισε να ισχύει ολόκληρο το νομικό καθεστώς που ίσχυε προηγουμένως μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας. Άρα, και η θαλάσσια οριοθέτηση είναι σαφής και τα Ίμια φυσικά (όπως και το Αγαθονήσι και το Φαρμακονήσι και όλες οι υπόλοιπες Νησίδες) ανήκουν στην Ελλάδα, όπως ανήκαν στην Ιταλία.

  4. Η οριοθέτηση αυτή αφορά μόνο τα Δωδεκάνησα. Τι συμβαίνει βορείως της Δωδεκανήσου;

    Εδώ ισχύει το καθεστώς που όρισε η Συνθήκη της Λωζάνης του 1923. Σύμφωνα με την Συνθήκη αυτή, όλα τα Νησιά που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη από τα 3 μίλια της μικρασιατικής ακτής ανήκουν στην Τουρκία. Τα θαλάσσια σύνορα ορίζονται από την τη μέση γραμμή μεταξύ των Τουρκικών και των Ελληνικών ακτών. Το πρόβλημα όμως είναι ότι δεν έχει υπάρξει οριοθέτηση των θαλάσσιων αυτών συνόρων, όπως είχε συμβεί με την Ιταλοτουρκική Συμφωνία για τα Δωδεκάνησα του 1932. Έτσι το νομικό αυτό κενό δίνει περαιτέρω τροφή στην Άγκυρα για την στήριξη της απαράδεκτης θεωρίας της για τις <<γκρίζες ζώνες>>.

  5. Πέρα από τις <<γκρίζες ζώνες>>, η Τουρκία αμφισβητεί και το δικαίωμα επέκτασης των Ελληνικών χωρικών υδάτων και την έκταση του Ελληνικού Εθνικού Εναέριου Χώρου. Γιατί;

    Τα ελληνικά χωρικά ύδατα εκτείνονται στα 6 μίλια από την φυσική ακτογραμμή και της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών με βάση νόμο του 1936. Μόνο αν η απόσταση από τις ακτές άλλου κράτους (δηλαδή της Τουρκίας), είναι μικρότερη των 6 ναυτικών μιλίων ισχύει ο κανόνας της μέσης γραμμής. Σύμφωνα με το νέο δίκαιο της θάλασσας , η Ελλάδα έχει το δικαίωμα της επέκτασης των χωρικών της υδάτων ως τα 12 ναυτικά μίλια. Και θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Τουρκία, η οποία δεν έχει υπογράψει το νέο δίκαιο της θάλασσας , έχει είδη επεκτείνει στα 12 μίλια τα δικά της χωρικά ύδατα στον Εύξεινο Πόντο και στη Μεσόγειο. Το 1995 η Τουρκική Εθνοσυνέλευση εξέδωσε ψήφισμα με το οποίο θεωρεί <<casus belli>> την ενδεχόμενη επέκταση των Ελληνικών Χωρικών Υδάτων στα 12 μίλια, παραβιάζοντας το χάρτη των Ηνωμένων Εθνών που απαγορεύει στα κράτη μέλη την απειλή ή την χρήση βίας στις διεθνείς σχέσεις. Η Τουρκία φοβάται ότι με την επέκταση στα 12 μίλια το Αιγαίο θα καταστεί Ελληνική λίμνη χωρίς διεθνή ύδατα για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.

  6. Και ο εθνικός εναέριος χώρος;

    Με προεδρικό διάταγμα του 1931 η Ελλάδα έχει καθορίσει το εύρος του Εθνικού Εναέριου Χώρου της στα 10 μίλια. Ως το 1974, οπότε άρχισαν να τίθενται οι Τουρκικές μονομερείς διεκδικήσεις στο Αιγαίο με αφορμή την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, η Άγκυρα δεν είχε ποτέ διαμαρτυρηθεί για την έκταση των 10 μιλίων. Έκτοτε προβάλει συνεχώς τις διεκδικήσεις της με τις παραβιάσεις όχι μόνο του ορίου μεταξύ των 10 και των 6 μιλίων αλλά και πέραν του ορίου των 6 μιλίων. Η Άγκυρα στηρίζει την αμφισβήτησή της στο γεγονός ότι το διεθνές δίκαιο προβλέπει πως το εύρος του εναέριου χώρου πρέπει να ταυτίζεται με το εύρος των χωρικών υδάτων. Αυτό σημαίνει ότι, αν ήθελε η Ελλάδα, αντί να μειώσει τον εθνικό εναέριο χώρο της στα 6 μίλια, θα μπορούσε να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 10 μίλια ή να βρεθεί μια μέση λύση γύρω στα 8 μίλια και για τις δύο περιπτώσεις. Το ζήτημα αυτό συζητείται στις διερευνητικές συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες έχουν ξεπεράσει τις σαράντα, χωρίς να έχει βρεθεί καμία λύση.


  7. Που βρίσκεται σήμερα το ζήτημα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας;

    Πουθενά, καθώς δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος στο θέμα αυτό, το οποίο ταλανίζει τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις από το 1974 και έχει φέρει τις δύο χώρες στο χείλος του πολέμου. Η Ελλάδα θεωρεί την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας τη μόνη νομική διαφορά μεταξύ των δύο χωρών και προτείνει την παραπομπή του θέματος στο διεθνές δικαστήριο της Χάγης. Η Τουρκία γνωρίζοντας ότι το διεθνές δικαστήριο δεν την ευνοεί, επειδή προβλέπει ότι και τα νησιά έχουν δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα, αρνείται τη διαδικασία αυτή προβάλλοντας μια σειρά άλλα προβλήματα , όπως η οριοθέτηση των θαλασσίων συνόρων, η αποστρατικοποίηση των νησιών και η ρύθμιση του εναέριου χώρου. Αυτό όμως που ουσιαστικά επιδιώκει είναι η υφαλοκρηπίδα να οριοθετηθεί στο μέσον του Αιγαίου (στο μέσον δηλαδή, των Μικρασιατικών ακτών και της ηπειρωτικής Ελλάδας) εγκλωβίζοντας έτσι τα Ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

  8. Γιατί η Τουρκία ζητεί την αποστρατικοποίηση των Νησιών του Ανατολικού Αιγαίου;

    Το στρατιωτικό καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου δεν είναι ενιαίο. Για τα Νησιά Λήμνος και Σαμοθράκη ίσχυε η Σύμβαση της Λωζάνης για τα Στενά του 1923, η οποία αντικαταστάθηκε από την Σύμβαση του Μοντρέ του 1936, που κατήργησε το καθεστώς της αποστρατικοποίησης του 1923. Εδώ εντάσσεται και η περίπτωση του Αϊ Στράτη, για την οποία συνεχίζει να διαμαρτύρεται η Τουρκία. Για τα Νησιά Μυτιλήνη, Χίος, Σάμος και Ικαρία ισχύει η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης του 1923, όπου πουθενά δεν προβλέπεται ότι αυτά θα τελούν υπό καθεστώς αποστρατικοποίησης. Η Ελληνική κυβέρνηση αναλαμβάνει μόνο την υποχρέωση να μην εγκαταστήσει εκεί ναυτικές βάσεις ή οχυρωματικά έργα. Για τα Δωδεκάνησα ισχύει η Σύμβαση Ειρήνης των Παρισίων του 1947 μεταξύ Ιταλίας και Συμμάχων (άρα η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος), η οποία προβλέπει την αποστρατικοποίησή τους. Στα Δωδεκάνησα έχουν εγκατασταθεί ορισμένες δυνάμεις Εθνοφυλακής οι οποίες έχουν δηλωθεί σύμφωνα με την συμφωνία για τις συμβατικές δυνάμεις στην Ευρώπη (CFE). Πέρα από αυτό, η Ελλάδα δεν έχει παραιτηθεί του δικαιώματός της για άμυνα, όταν μάλιστα συνεχίζονται οι απειλές κατά των νησιών της. Το δικαίωμα αυτό είναι που αμφισβητεί η Τουρκία.

  9. Τι συμβαίνει στο FIR;

    To FIR (Flight Information Region) είναι η περιοχή πληροφοριών πτήσεων που καλύπτει ολόκληρο τον Ελληνικό εναέριο χώρο (διεθνή και εθνικό) και όπου τον επιχειρησιακό έλεγχο για την ασφαλή διεξαγωγή των πτήσεων πολιτικών και στρατιωτικών αεροσκαφών που διέρχονται από την περιοχή αυτή ασκεί η Ελλάδα με βάση τους κανονισμούς του Διεθνούς Οργανισμού Αεροπλοΐας (ICAO). Η Τουρκία, η οποία ως το 1975 υπέβαλλε κανονικά σχέδια πτήσης για όλα τα αεροσκάφη της, τώρα υποβάλλει σχέδια , πέραν φυσικά των πτήσεων των πολιτικών αεροσκαφών, μόνο για τα κρατικά αεροσκάφη που διασχίζουν την Ελληνική επικράτεια και ποτέ για τις πτύσεις των στρατιωτικών αεροσκαφών της.

  10. Σε τι διαφέρουν οι παραβιάσεις με τις παραβάσεις;

    Παραβιάσεις γίνονται όταν τα Τουρκικά στρατιωτικά αεροσκάφη εισέρχονται μέσα από το όριο των 10 μιλίων του εθνικού εναέριου χώρου. Οι παραβάσεις αφορούν την είσοδο στο Ελληνικό FIR χωρίς σχέδιο πτήσης. Και στις δύο περιπτώσεις τα Τουρκικά μαχητικά αναχαιτίζονται από τα αεροσκάφη της Ελληνικής πολεμικής αεροπορίας, η οποία βρίσκεται σε επαγρύπνηση ολόκληρο το 24ωρο, γεγονός που απαιτεί τεράστιες αμυντικές δαπάνες.

  11. Υπάρχει όμως διαμάχη και γύρω από το ζήτημα της έρευνας και της διάσωσης. Ποια είναι η διαφορά;

    Η έρευνα και η διάσωση σε περίπτωση αεροπορικού ατυχήματος διέπονται από τους κανονισμούς του ICAO. Η Ελλάδα, σύμφωνα με τους κανονισμούς αυτούς που ισχύουν από το 1952 και έχουν επικυρωθεί μεταγενέστερα και από τον Διεθνή Οργανισμό Ναυτιλίας (ΙΜΟ), έχει την ευθύνη για την παροχή υπηρεσιών έρευνας και διάσωσης σε ολόκληρη την θαλάσσια περιοχή που συμπίπτει με το FIR Αθηνών. Αυτό αμφισβητείται από την Τουρκία, η οποία έχει καταθέσει δική της δήλωση στον ΙΜΟ ότι η περιοχή ευθύνης της εκτείνετε περίπου ως το μέσον του Αιγαίου και καλεί την Ελλάδα σε διμερείς διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση των περιοχών ευθύνης . Με τον τρόπο αυτό η Τουρκία εγκλωβίζει στη δική της περιοχή μεγάλο τμήμα της Ελληνικής Νησιωτικής επικράτειας, όπως ακριβώς θέλει να κάνει και με την υφαλοκρηπίδα. Το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει τις δύο χώρες σε επικίνδυνα αεροναυτικά επεισόδια.

  12. Έχει δικαίωμα η Τουρκία να πραγματοποιεί αεροναυτικές ασκήσεις στο Αιγαίο;

    Βεβαίως και έχει το δικαίωμα αυτό, αρκεί να υποβάλλει εγκαίρως το αίτημα για τη δέσμευση των περιοχών των ασκήσεων που περιλαμβάνουν τα διεθνή ύδατα και τον διεθνή εναέριο χώρο. Οι ασκήσεις αυτές πραγματοποιούνται αρκετά συχνά και δίνουν πάντα την ευκαιρία στην Τουρκία να προβάλλει τις μονομερείς διεκδικήσεις της με τις γνωστές παραβιάσεις και παραβάσεις, όπως συνέβη με την τελευταία ναυτική άσκηση στο Αιγαίο, όπου μια Τουρκική φρεγάτα παραβιάζοντας τα χωρικά μας ύδατα έφθασε με προκλητικό τρόπο ως έξω από το Σούνιο.

  13. Τι ακριβώς συνέβη με την Τουρκική φρεγάτα;

Η φρεγάτα αυτή μετείχε σε Τουρκική ναυτική άσκηση στο κεντρικό Αιγαίο και αιφνιδίως μετέβαλε πορεία και άρχισε να κινείται νοτιοδυτικά φθάνοντας μέσω κάβο ντόρο στα ανοιχτά του Σουνίου. Ας σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η αβλαβής διέλευση μέσα από τα χωρικά ύδατα μιας χώρας ενός ξένου πολεμικού πλοίου δεν απαγορεύεται, αρκεί το πλοίο αυτό να κινείται με ορισμένη σταθερή ταχύτητα σε ευθεία γραμμή και με απενεργοποιημένο τον οπλισμό του. Το Τουρκικό όμως σκάφος αιφνιδίως πραγματοποίησε έξω από το Σούνιο και μέσα στα Ελληνικά χωρικά ύδατα ελιγμό επιστρέφοντας προς τα πίσω, στην αντίθετη κατεύθυνση δηλαδή, για να πλευρίσει και πάλυ στην περιοχή των Τουρκικών ασκήσεων στο κεντρικό Αιγαίο. Παραβίασε δηλαδή, τους κανόνες αβλαβούς διέλευσης με μια εμφανή προκλητική ενέργεια.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s