ΤΟ ΜΕΓΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΡΑΤΟΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΗΣΟΥ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ & ΓΥΡΩ ΝΗΣΙΔΩΝ ΩΣ ΠΕΡΙΟΧΗ NATURA 1995


ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ
ΦΙΛΟΤΗΣ – ΤΡΑΠΕΖΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΥΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ


ΟΝΟΜΑ : ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑ – ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΥΡΩ ΝΗΣΙΔΕΣ & ΟΦΙΔΟΥΣΑ
ΚΩΔΙΚΟΣ ΤΟΠΟΥ : GR4210009
ΚΥΡΙΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ : ΒΙΟΤΟΠΟΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΟΔΙΑΙΡΕΣΗ : ΝΟΜΟΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ
ΜΕΓΙΣΤΟ ΥΨΟΜΕΤΡΟ : 366 μ.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Περιγραφή τόπου :
Η προτεινόμενη περιοχή περιλαμβάνει το ανατολικό τμήμα της νήσου Αστυπάλαιας καθώς και ένα σύμπλεγμα αποτελούμενο από 12 νησίδες, τις ακόλουθες: Κουνούπι (140 ha), Οφιδούσα (65 ha), Κουτσομύτι (40 ha), Τιγάνι (4 ha), Μονή (3 ha), Φτενό (2 ha), Χονδρόπουλος (1,5 ha), Φωκιονήσια (60 ha), Λιγνό (18 ha), Xονδρή (30 ha), Αγία Κυριακή (23 ha), Ποντικούσα (90 ha). H τελευταία έχει έντονα απότομο ανάγλυφο το οποίο σχηματίζει εντυπωσιακά απόκρημνες και βραχώδεις ακτές. Η νήσος Αστυπάλαια ανήκει στην γεωλογική ενότητα της Τρίπολης και το γεωλογικό της υπόστρωμα αποτελείται απο Κρητιδικούς ασβεστόλιθους οι οποίοι καλύπτουν και το μεγαλήτερο τμήμα της. Το βόρειο τμήμα της προτεινόμενης περιοχής συνίσταται απο θαλάσσια Πλειοκαινικά ιζήματα. Όλες οι νησίδες πλήν της Οφιδούσας Περιβάλονται απο ισοβαθή των 100 μέτρων και τα πετρώματα τα οποία τις αποτελούν είναι Κρητιδικοί ασβεστόλιθοι. Η Οφιδούσα βρίσκεται 3 χιλιόμετρα δυτικά της Αστυπάλαιας και μεταξύ αυτής και της Αστυπάλαιας τα υπάρχοντα βάθη φτάνουν τα 200 μέτρα.
Ο έξονας της περιοχής η οποία βρίσκεται επί της νήσου έχει διεύθυνση ΒΑ-ΝΔ με ένα μέγιστο μήκος περί τα 11 Κm και ένα μέγιστο πλάτος περί τα 9 Km. Το μέγιστο υψόμετρο του τμήματος αυτού της Αστυπάλαιας είναι 366m. Οι νησίδες Ποντικούσα και Οφιδούσα χαρακτηρίζονται από έναν κεντρικό λόφο με ύψη 250m και 130m αντίστοιχα, τα υψόμετρα αυτά είναι εξόχως μεγάλα σε συνάρτηση με την έκτασή τους και τηνπερίμετρό τους, αυτό έχει αποτέλεσμα να σχηματίζονται πάρα πολύ απότομες ακτές. Η βλάστησή τους είναι κυρίως φρύγανα υπάρχουν όμως και μεγάλες εκτάσεις που συνίστανται απο δενδρόδες ματορράλ (juniperus phonicea).
Οι περιοχές όπου υπάρχει έντονη επίδραση απο βόσκηση υφίστανται σταδιακή υποβάθμιση και θάμνοι pistacia τείνουν να αντικαταστήσουν την επικρατούσα βλάστηση. Υπάρχουν επίσεις χείμαρροι με περιοδική ροή και με την χαρακτηριστική βλάστηση. Το 53% του περιγραφόμενου τόπου καλύπτεται από θάλασσα. Στο θαλάσσιο τμήμα υπάρχουν ύφαλοι και ένα μεγάλο τμήμα του βυθού καλύπτεται απο θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας. Οι ακτές είναι πολυσχιδείς έχοντας μήκος περί τα 130 Κm, 66 Κm είναι το μήκος των ακτών επί της νήσου Αστυπαλαίας και 44 Km είναι το μήκος των ακτών των νησίδων, σχηματίζοντας τοιουτοτρόπως πλήθος κόλπων και κολπίσκων. Υπάρχουν επίσης πέντε πολύ καλά προσταυμένοι κόλποι: Βαθύ, Βλυχάδα, Αγ. Φωκάς, Αγριολίθι, Μαλτεζάνα. Επί των απότομων και βραχωδών ακτών έχουμε ανάπτυξη χαρακτηριστικής βλάστησης σε αυτές. Καθ’ όλο το μήκος των ακτών υπάρχουν πλήθος θαλασσινών σπηλιών οι οπίες χρησιμοποιούνται ώς καταφύγια απο την φώκια Monachus Monahus. Ένεκα της έντονης διάβρωσης που υφίστανται οι ασβεστόλιθοι σχηματίζονται σπήλαια. Το πλέον ενδιαφέρον απο αυτά είναι το σπήλαιο της Δρακοσπηλιάς.

ΑΞΙΕΣ

Σχόλιο για τις αξίες :

To πλέον σημαντικό στοιχείο για την ποιότητα και την σημασία της προτεινόμενης περοχής είναο απο το σύνολο των 10 διαφορετικών οικοτύπων που διαθέτει, οι 9 χαρακτηρίζονται απο έξοχη αντιπροσωπευτικότητα. Μεταξύ αυτών οι θαλάσσιοι λιμνώνες της Πσειδωνίας και οικότοποι των βραχοδών υποστρωμάτων της υποπαράλιας ζώνης και των αβαθών κολπίσκων και κόλπων, δύνανται να θεωρηθούν ώς οι πλέον αντιπροσωπευτικοί του Αιγαίου πελάγους και πιθανόν και όλης της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.
Επί των βραχωδών ακτών αναπτύσσονται αρκετά σπάνια και ενδημικά φυτά. Το δενδρώδες ματορράλ juniperus phoenica της περιοχής συνιστά ένα πολύ αντιπροσωπευτικό οικότοπο απο τους πλέον χαρακτηριστικούς και λιγοστούς στην Ελλάδα.
Επιπλέον, τα μερικώς υποθαλάσσια σπήλαια αποτελούν ιδανικά καταφύγια για τις φώκιες, η σπηλαοπανίδα των σπηλαίων που υπάρχουν στην περιοχή, καθώς δεν έχει ερευνηθεί είναι πιθανόν να παρουσιάζει πολύ ενδιαφέρον και ως εκ τούτου χρειάζεται περετέρω μελέτη.
Συμπερασματικά η προτεινόμενη περιοχή έχει αξαιρετικό βιογεωγραφικό ενδιαφέρον καθώς η πανίδα της χαρακτηρίζαται κυρίως απο κυκλαδικά και ανατολικά στοιχεία. Το σήμπλεγμα της νήσου και των νησίδων φιλοξενεί σπάνια και ενδημικά είδη και συνιστά μια πολύ ενδιαφέρουσα βιογεωγραφική περιοχή στις παρυφές της Ευρώπης.

Άλλα σημαντικά είδη με αιτιολόγηση D :
Θηλαστικά
Stenella coeruloabla : Περιλαμβάνεται στο Παράρτημα IV της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ
Ερπετά

Chelonia mydas : Περιλαμβάνεται στο Παράρτημα IV της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Προστατεύεται απο την Ελληνική Νομοθεσία (Π.Δ. 67/81). Περιλαμβάνεται επίσεις και στο Εθνικό Κόκκινο Βιβλίο των απειλούμενων σπονδυλόζωων, στον Κατάλογο Απειλούμενων Ειδών της IUCN και στον Κατάλογο Απειλούμενων Αμφιβίων και Ερπετών του Corine 1991.
Podarkis Erchardii : Περιλαμβάνεται στο Παράρτημα IV της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Προστατεύεται απο το Π.Δ. 67/81.
Hemidactilus turcicus : Προστατεύεται απο το Π.Δ. 67/81.
Cyrtodactylus kotschyi : Προστατεύεται απο το Π.Δ 67/81. Επίσεις συμπεριλαμβάνεται στον Κατάλογο Απειλούμενων Αμφίβιων και Ερπετών του Corine 1991.

Ασπόνδυλα
Το σημαντικό είδος των διθύρων Pina nobililis (Koomen, P&Heldigen Van, P.J) περιλαμβάνεται στο Παράρτημα IV της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και επίσεις προστατεύεται απο το Π.Δ. 67/81.
Το είδος Lithofaga (Koomen, P&Heldigen Van, P.J) Περιλαμβάνεται στο Παράρτημα IV της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

Φυτά
Bongardia chrysogonum : Είναι ένα είδος το οποίο εξαπλώνεται στην νοτιοδυτική Ασία. Περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Απειλούμενων Ειδών της IUCN θεωρούμενο ως απειλούμενο είδος υπο εξαφάνιση στην Ελλάδα ενώ δεν απειλείται σε Παγκόσμια κλιμακα (Stern & Webb, 1993). Στην Ελλάδα αναφέρεται μόνο απο την βόρειο Πελοπόνησο και την Αστυπάλαια. Περιλαμβάνεται επίσεις και στο υπο έκδοση Κόκκινο Βιβλίο για τα φυτά της Ελλάδας.
Τα ακόλουθα είδη περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Απειλούμενων Ειδών της IUCN:
Allimum bourgeaui ssp
. cycladum σπάνιο για την Ελλάδα 1993, την Ευρώπη 1988, και τον κόσμο 1993. Allimum sipileum σπάνιο για την Ελλάδα 1993, και την Ευρώπη 1988. Allium longanum σπάνιο για την Ελλάδα 1993, την Ευρώπη 1988 και τρωτό παγκοσμίως 1993. Campanula laciniata απειλούμενο είδος με απροσδιόριστη κατάσταση κυνδίνου στην Ελλάδα 1993, την Ευρώπη 1988, και παγκοσμίως 1993. Eryngium amorgium σπάνιο στην Ελλάδα 1993, την Ευρώπη 1988, και παγκοσμίως 1993. Limonium frederici σπάνιο στην Ελλάδα 1993, στην Ευρώπη 1988 και παγκοσμίως 1993. Origanumtournefortii (=O. Calcaratum) σπάνιο στην Ελλάδα 1993, στην Ευρώπη 1988 και παγκοσμίως 1993. Allium pilosum σπάνιο στην Ελλάδα 1993, την Ευρώπη 1988 και παγκοσμίως 1993. Pimpinella pretenteris σπάνιο στην Ελλάδα 1993, την Ευρώπη 1988 και παγκοσμίως 1993. Staehelina fruticosa σπάνιο στην Ελλάδα 1993, στην Ευρώπη 1988 και παγκοσμίως 1993.
Απο αυτά τα είδη C.laciniata, E.amorgium, L.frederici, P.pretenteris προστατεύονται επίσεις και απο την Ελληνική Νομοθεσία Π.Δ. 67/81. Το είδος A.lomganum επίσης αναφέρεται στον Κατάλογο των Απειλούμενων Φυτών του CORINE. Fibigia lunarioides, Convolvulus scamonia προστατεύονται απο το Π.Δ. 67/81.
Η Cynara cornigera είναι ένα είδος της ανατολικής μεσογείου, με ενδιαφέρουσα κατανομή στο Αιγαίο, που απαντάται στη νότια Ελλάδα, Κρήτη, και στο Αιγαίο πέλαγος και εκτός Ελλάδος μόνο στην Κύπρο. Lactuca acanthifolia (=Scariola acanthifolia) έχει παρόμοια κατανομή με το προηγούμενο είδος που απαντάται μόνο στην Υδρα την Πελοπόνησο και εκτός Ελλάδος μόνο στην νοτιοδυτική Ασία. Tα είδη Silene fabaria και achillea ctretica είναι ενδημικά του Αιγαίου πελάγους (εκτός της Ελλάδας συναντώνται στη νοτιοδυτική Τουρκία. Επίσεις το είδος Daphnae gnidiodes συναντάται στην ηπειρωτική Ελλάδα, στα νησιά του Αιγαίου πελάγους και στη νοτιοανατολική Ανατολία. Η Scrophularia heterophylla (=Scrophularia heterophylla ssp. Heterophylla) Είναι ενδημική της Βαλκανικής χερσονήσου. Το Tordylium aegaeum είναι ενδημικό των Κυκλάδων, του ανατολικού Αιγαίου και της Νοτίου και Δυτικής Ανατολίας.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ
1. Alyssoides cretica= Lutzia cretica; Elymus farctus ssp. rechingeri= Elymus rechengeri;
2. Οι χαρακτηρισμοί της IUCN αφορούν την κατάσταση διατήρησης των φυτών στην Ελλάδα, εκτός εάν δηλώνεται διαφορετικά.
ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Τρωτότητα
Οι οικότοποι που υπάρχουν στην προτεινόμενη περιοχή υφίστανται την πίεση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Τέτοιου είδους ενέργειες έχουν δραματικά αποτελέσματα επί της ποιότητας των οικοτόπων. Οι κύριες πηγές απειλής είναι οι φωτιές, η έντονη αλιεία, το κυνήγι, η συνεχής αστυκοποίηση καθώς και η βόσκηση. Η βόσκηση απο τα κατσίκια έχει αρνητική επίπτωση επί των σπανίων και ενδημικών φυτών που υπάρχουν στην περιοχή. Οι φωτιές μπαίνουν με σκοπό την δημιουργία βοσκοτόπων και καλλιεργήσημων εκτάσεων, έχουν ώς αποτέλεσμα την υποβάθμιση των εκτάσεων που καλύπτονται απο πυκνά juniperus phoenicea με χαμηλούς θαμνώνες. Η επαγγελματική αλιεία κυρίως με συρόμενα δύκτια οδηγεί στην καταστροφή των θαλασσίων λειμνόνων Ποσειδωνίας. Έμμεσα η αλιεία επηρεάζει και τους πληθησμούς των φωκών της περιοχής. Αυτόοφείλεται στο ότι οι φώκιες καταστρέφουν τα δύκτια των ψαράδων, οι οποίοι και τις κυνιγούν. Το κυνήγι έχει ώς αποτέλεσμα την μείωση της βιοποικιλότητας της πανίδας των πουλιών. Η αυξανόμενη αστικοποίηση υποβαθμίζει την περιοχή με την μείωση των φυσικών οικοσυστημάτων περιορίζοντας ως εκ τούτου την έκταση των βιοτόπων των σπανίων φυτών.
ΠΑΝΙΔΑ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ
θηλαστικά
Monachus monachus
Tursiops truncatus
Aμφίβια / Ερπετά
Carettta caretta
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s